Logotyp Ongeo.pl
503 392 404
kontakt@ongeo.pl

Stanowisko archeologiczne na działce - nadzór archeologiczny

Głosów: 8, średnia ocen: 5
mock

Zanim rozpoczniesz prace ziemne na działce sprawdź czy twoja nieruchomość nie znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej lub archeologicznej. Dzieje się tak wtedy, gdy w pobliżu działki odnaleziono zabytek archeologiczny lub inny zabytek wpisany do rejestru. Jeśli zamierzasz wybudować domu na takim terenie, musisz liczyć się z tym, że wszelkie prace ziemne i przygotowawcze będzie monitorował nadzór archeologiczny. Podczas jego trwania archeolog jest w stanie stwierdzić czy na nadzorowanym terenie występują zabytki archeologiczne. Niestety takie sprawdzenie wymaga kosztów, które będziesz musiał ponieść z własnej kieszeni. Sprawdź co zrobić, gdy znajdziesz stanowisko archeologiczne na działce. 

  • Jeśli na działce znaleziono jakieś nieruchome bądź ruchome zabytki archeologiczne, wymaga się przeprowadzenie systematycznych prac wykopaliskowych. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków może nakazać przeprowadzenie ratunkowych badań archeologicznych lub nadzór archeologiczny.
  • Zadaniem archeologa jest zatem udokumentowanie wszystkich obiektów mogących mieć charakter zabytkowy.
  • Badania archeologiczne płaci inwestor, a każde zlecenie wycenia się indywidualnie dla każdej działki. 
  • W Raporcie o Terenie OnGeo.pl sprawdzisz obszary ochrony archeologicznej dla każdej działki w Polsce.

Stanowisko archeologiczne na działce. Badania archeologiczne, a nadzór archeologiczny

Mówiąc o pracach archeologicznych na działce, możemy mieć do czynienia z dwoma przypadkami - stanowiskiem archeologicznym lub z obszarem obserwacji archeologicznej. Mając na uwadze oba przypadki Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków (WUOZ) może nakazać przeprowadzenie ratunkowych badań archeologicznych lub nadzór archeologiczny.

Stanowisko archeologiczne na działce. Jak zlecić badania archeologiczne
Stanowisko archeologiczne na działce. Jak zlecić badania archeologiczne?, fot. PKT

Jeśli na działce znaleziono jakieś nieruchome bądź ruchome zabytki archeologiczne, wymaga się przeprowadzenie systematycznych prac wykopaliskowych. Niestety taka decyzja WUOZ wiąże się ze znacznymi kosztami i długim czasem realizacji inwestycji.

Najczęściej jednak urząd decyduje się na wariant drugi, czyli na nadzór archeologiczny. Taka sytuacja ma miejsce, gdy stanowisko archeologiczne znajduje się w bliskim sąsiedztwie od granic działki na której planujesz budowę. Dlaczego? Teren "uwolniony" od zabytków został ograniczony do działki inwestora na której znajduje się stanowisko archeologiczne lub do części tej działki. Nadal istnieje prawdopodobieństwo, że część zabytków znajduje się w okolicy. Dlatego obowiązkiem WUOZ jest zadbanie o to, aby wszelkie ślady po przodkach, które mogłyby ulec zniszczeniu, objęto ochroną i zabezpieczono przed działalnością człowieka i przyrody.

Nadzór jest zwykle sporo tańszy, a czas jego trwania jest równy z czasem prowadzenia prac ziemnych.

Co jeśli nadzór wykaże obiekty archeologiczne?

Jeżeli w trakcie nadzoru ujawnią się obiekty archeologiczne, inwestor będzie zobowiązany do przeprowadzenia ratowniczych badań wykopaliskowych.

Czym jest nadzór archeologiczny?

Nadzór archeologiczny to rodzaj badań archeologicznych, które realizuje się w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub prac ziemnych w strefie ochrony konserwatorskiej i archeologicznej. Polegają na stałej obecności archeologa w miejscu prowadzenia inwestycji.

Zadaniem archeologa jest zatem udokumentowanie wszystkich obiektów mogących mieć charakter zabytkowy, a także wstrzymanie prac ziemnych i budowlanych w przypadku natrafienia na nieruchomy zabytek archeologiczny bądź zabytek ruchomy wymagający konsultacji z konserwatorem. Jeśli na skutek nadzoru na budowie, archeolog trafi na relikt historyczny, prace na wniosek konserwatora mogą być przekształcone w przedinwestycyjne badania wykopaliskowe.

Wykopaliska w Kielcach - groby sprzed 2 tys. lat, fot. kielce-wyborcza.pl

Każdy nadzór budowlany traktuje się jako badania archeologiczne, co oznacza, że wymagają pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Podstawą prawną jest ustawa z 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.2003.162.568).

Stanowisko archeologiczne na działce. Od czego zacząć nadzór archeologiczny?

Każda gmina ma własną gminną ewidencję zabytków. Dodatkowo na poziomie centralnym mamy również rejestr zabytków, w którym znajdują się obiekty szczególnie cenne dla dziedzictwa narodowego.

Jeśli twoja działka znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (mpzp), to informacje o stanowiskach archeologicznych umieszczone są właśnie w nim. W ślad za zapisem o występowaniu stanowiska archeologicznego na działce lub w strefie ochronnej, urząd wyda zalecenie wykonania badania archeologicznego.

Złóż wniosek o wypis z mpzp lub o decyzję WZ

Aby otrzymać informacje z mpzp, złóż wniosek o wypis z MPZP do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego co do lokalizacji Twojej parceli. Natomiast, jeśli Twoja działka nie leży na obszarze objętym planem miejscowym, złóż wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, tzw. decyzję WZ.

Badaniem terenu zajmują się firmy archeologiczne zatrudniające uprawnionych archeologów. Z przedsiębiorstwem zajmującym się usługami archeologicznymi musisz zawrzeć wcześniej odpowiednią umowę. Firma ta zazwyczaj zajmuje się również formalnościami związanych z uzyskaniem pozwolenia na badania. Tym bardziej, że we wniosku o badania nieruchomości należy podać dane firmy archeologicznej oraz dołączyć do niego przygotowane przez nią dokumenty.

Sprawdź stanowiska archeologiczne w Raporcie o Terenie

Generując Raport o Terenie OnGeo.pl z łatwością zlokalizujesz stanowiska archeologiczne. Sprawdzisz ślady osadnicze, cmentarzyska, groby dawne i mogiły, całe zespoły stanowisk archeologicznych, czy wręcz krajobrazy z czasów naszych przodków.

Na mapie przedstawiono miejsca punktowe stanowisk archeologicznych oraz wyznaczono poglądowo strefy (bufory) o promieniu 40 m od punktów stanowisk, jako miejsca o prawdopodobnym zasięgu strefy ochrony archeologicznej. Dodatkowo każdy z punktów posiada osobny opis w formie tabelarycznej z rodzajem obiektu, okresem jego powstania oraz odległości od wskazanej działki.

Mapa obszarów ochrony archeologicznej w Raportach o Terenie
Mapa obszarów ochrony archeologicznej w Raportach o Terenie
Obszary ochrony archeologicznej - informacje szczegółowe o stanowiskach archeologicznych
Obszary ochrony archeologicznej - informacje szczegółowe o stanowiskach archeologicznych

W OnGeo.pl możesz również pobrać źródłowe mapy i dokumenty stanowisk archeologicznych dzięki przekierowaniu na państwową stronę internetową zabytek.pl. Link znajduje się w kolumnie "Więcej" w tabeli szczegółów.

Aby zobaczyć dokumenty źródłowe wystarczy kliknąć w link “dokument” dla wybranego stanowiska archeologicznego. 

Wniosek o przeprowadzenie badań archeologicznych

Zgodę na badania archeologiczne wydaje Wojewódzki Konserwator Zabytków, który ma 30 dni na wydanie decyzji. Zatem warto przygotować wniosek odpowiednio wcześniej, jeszcze przed pracami ziemnymi na działce.

Poniżej przedstawiamy wzór wniosku o przeprowadzenie badań archeologicznych dla działki. 

wpisz miejscowość, data   

DANE WNIOSKODAWCY
- imię, nazwisko, 
- adres lub nazwa,
- siedziba i adres wnioskodawcy,
- adres do korespondencji*,
- nr telefonu, adres poczty elektronicznej*

* wybrać odpowiednio

DANE WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU KONSERWATORA ZABYTKÓW
Wojewódzki Konserwator Zabytków we … (wpisz nazwę województwa) …
Kierownik Delegatury WUOZ w … (wpisz właściwe dla twojej lokalizacji) ...

WNIOSEK 
O WYDANIE POZWOLENIA NA PROWADZENIE BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH

Wnoszę o wydanie pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych w miejscu: 
(wpisz miejsce prowadzenia badań archeologicznych z określeniem współrzędnych geodezyjnych lub geograficznych z dokładnością do jednej setnej sekundy, adres i  nr działki oraz numer Księgi Wieczystej, o ile jest założona),
np. : województwo małopolskie, powiat: Kraków, gmina: Kraków, jednostka ewidencyjna: Śródmieście, obręb: 0001 działka nr 19X, współrzędne: 50°3'43" N 19°56'25" E **, nr księgi wieczystej KR1P/0024XXX/X

** jeśli chcesz poznać niniejsze dane, skorzystaj z Geoportalu Krajowego

Uzasadnienie wniosku:
Uzasadnienie wniosku w przypadku badań przedinwestycyjnych polega na wskazaniu faktu, że prace są konieczne ze względu na planowaną inwestycję, która wchodzi w konflikt ze stanowiskiem archeologicznym. Nie jest konieczna żadna dodatkowa argumentacja.
Do wniosku dołącza się:
1. Program prowadzenia badań archeologicznych,
2. Dokument potwierdzający posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, uprawniający do występowania z tym wnioskiem, 
3. Zgodę właściciela lub posiadacza nieruchomości albo oświadczenie, że właściciel lub posiadacz tej zgody nie udzielił, w przypadku gdy z wnioskiem występuje podmiot zamierzający prowadzić badania archeologiczne,
4. Zgodę dyrektora parku narodowego albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska, w przypadku prowadzenia badań archeologicznych odpowiednio na terenie parku narodowego albo rezerwatu przyrody,
5. Mapę topograficzną w skali 1:10 000lub większej lub prezentację kartograficzną bazy danych obiektów topograficznych (BDOT10k), o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne umożliwiające lokalizację zabytku archeologicznego/ miejsca prowadzenia badań,
6. Plan z  naniesionymi miejscami dotychczasowych i planowanych  badań archeologicznych w nawiązaniu do punktów osnowy geodezyjnej poziomej i wysokościowej w skali:
a) 1:500, jeżeli badania archeologiczne będą prowadzone na terenie o powierzchni do 10 000 m²,albo
b) 1:1000, jeżeli badania archeologiczne będą prowadzone na terenie o powierzchni większej niż 10 000m²,
7. Dokument potwierdzający gotowość muzeum/innej jednostki organizacyjnej  do przyjęcia zabytków archeologicznych,
8. Opis  sposobu uporządkowania terenu po zakończeniu badań,
9. Dowód uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie decyzji, o ile wnioskodawca lub charakter inwestycji nie są zwolnione z tej opłaty na podstawie odrębnych przepisów
10. Dokument pełnomocnictwa i dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa*

czytelny podpis wnioskodawcy lub pełnomocnika

Co należy dołączyć do wniosku o przeprowadzenie badań archeologicznych?

  1. Dokument potwierdzający prawo do korzystania z nieruchomości na cele budowlane, czyli np. akt własności działki, akt notarialny;
  2. Mapę topograficzną w skali 1:10 000 lub większej z naniesionym miejscem planowanych badań archeologicznych;
  3. Plan prac archeologicznych z naniesionymi miejscami dotychczasowych i planowanych badań w nawiązaniu do punktów osnowy geodezyjnej poziomej i wysokościowej w skali 1:500.

Dodatkowo firma archeologiczna powinna dostarczyć do wniosku:

  1. Program prowadzenia badań archeologicznych;
  2. Dokument potwierdzający gotowość muzeum lub innej jednostki organizacyjnej do przyjęcia zabytków archeologicznych;
  3. Opis sposobu uporządkowania terenu po zakończeniu badań;
  4. Dane osoby kierującej badaniami archeologicznymi;
  5. Dokumenty potwierdzające uprawnienia kierownika badań archeologicznych zgodnie z ustawą o ochronie i opiece nad zabytkami;
  6. Oświadczenia osoby kierującej badaniami archeologicznymi o przyjęciu obowiązku kierowania tymi badaniami albo samodzielnego ich wykonywania.

Co dalej? Sprawozdanie z badań i zwolnienie działki

Po badaniach archeolog przygotowuje sprawozdanie, które należy złożyć w urzędzie konserwatora zabytków. Na podstawie sprawozdania działka może zostać zwolniona do prowadzenia dalszych prac budowlanych.

Stanowisko archeologiczne na działce, czyli ile to kosztuje

Przede wszystkim za badania archeologiczne płaci inwestor, a każde zlecenie wycenia się indywidualnie dla każdej działki. Koszt więc zależy nie tylko od wielkości terenu, ale również od zakresu badań i prowadzonych prac archeologicznych. Wpływ ma także ukształtowanie terenu działki, lokalizacja inwestycji, rodzaj gruntu oraz trudność warunków gruntowych występujących na działce.

Nadzór archeologiczny jest znacznie tańszą opcją od badania. Przy standardowym zakresie za badania archeologiczne wraz z niezbędną dokumentacją przygotowaną przez fachowców zapłacisz około 1000 zł. Koszt może wzrosnąć, jeśli dojdzie do znaleziska i prace archeologiczne będą bardziej zaawansowane.

Monika Ojczyk

Analityk rynku nieruchomości, geodetka, specjalistka w zakresie prawa nieruchomości.

Zdiagnozuj działkę.

Wyszukaj na mapie!

Wpisz: nazwę gminy, nazwę miejscowości lub dzielnicę oraz numer działki, a następnie wybierz działkę z listy podpowiedzi. Np.: Wieliczka, Mała wieś, 63
Wpisz nazwę gminy, miejscowości, nazwę ulicy, numer adresowy. Np.: Wieliczka, ul. Górnicza 10

Ostatnie artykuły

Komentarze (0)

Brak