Rozbiórka zabytku. Czy możliwa jest rozbiórka budynku z gminnej ewidencji zabytków?

2021-10-08 Czas czytania: ~5 min
Głosów: 7, średnia ocen: 5
mock

Kusząca cena za nieruchomość z ruiną może być zgubna. Kupując dom, który potencjalnie może nadawać się wyłącznie do wyburzenia, bez sprawdzenia podstawowych dokumentów jest ryzykownym posunięciem. Dlaczego? Stary, zniszczony dom może okazać się zabytkiem, który podlega ochronie prawnej. Co zrobić jeśli okaże się, że budynek okaże się nieruchomością zabytkową? Czy rozbiórka zabytku jest w ogóle możliwa?

  • Rozbiórka obiektu wpisanego do rejestru zabytków jest niemożliwa. Aby dokonać rozbiórki zabytku w złym stanie technicznym należy wystąpić z wnioskiem do generalnego konserwatora zabytków o decyzję o wykreśleniu nieruchomości z rejestru zabytków.
  • W przypadku, gdy budynek wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków, a nie do rejestru zabytków, nie ma potrzeby wystąpienia z wnioskiem do ministerstwa.
  • Za rozbiórkę zabytku nie tylko zapłacisz karę pieniężną, ale możesz również otrzymać karę pozbawienia wolności od 2 do 5 lat. Najsurowsze kary dotyczą przede wszystkim obiektów wpisanych do rejestru zabytków, które wnoszą wysoką wartość historyczną, naukową lub artystyczną.

Kiedy wymagane jest pozwolenie na rozbiórkę budynku?

Odpowiedzi na to pytanie należy szukać w Ustawie z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. 1994, Nr 89, poz. 414 z późn. zm.). Według przepisów prawa pozwolenie na rozbiórkę budynku konieczne jest w określonych przypadkach:

  1. Kiedy obiekt ma 8 m wysokości (lub więcej) bez względu na jego usytuowanie na działce i odległości od granic działki;
  2. Kiedy budynek mieszkalny (lub inny) stoi zbyt blisko granicy działki lub w ścisłej granicy działki;
  3. Kiedy rozbiórka obiektu może negatywnie wpłynąć na stosunki wodne lub ogólny stan środowiska;
  4. Kiedy budynek objęty jest ochroną  konserwatorską, lub jest uznawany za zabytek.

Czy możliwa jest rozbiórka zabytku?

I tak i nie. Wszystko zależy od tego, czy mamy do czynienia z zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków, czy wpisanym do gminnej ewidencji zabytków.

Różnicę między tymi formami ochrony opisaliśmy w artykule: Gminna ewidencja zabytków a rejestr zabytków - gdzie znajdziesz informacje

Rozbiórka zabytku wpisanego do rejestru zabytków

Rozbiórka obiektu wpisanego do rejestru zabytków jest niemożliwa. Jeśli obiekt znajduje się w bardzo złym stanie i jego remont okaże się nieopłacalny, należy wystąpić z wnioskiem do generalnego konserwatora zabytków o decyzję o wykreśleniu nieruchomości z rejestru zabytków. Procedura wykreślenia jest bardzo czasochłonna i wymaga uzyskania ekspertyz i przeprowadzenia oględzin przez konserwatora. Dodatkowo nigdy nie ma pewności, czy decyzja będzie pozytywna.

Jeśli jednak konserwator zabytków uzna, że budynek nie nadaje się do remontu i koszt jego remontu przekroczy kwotę wartości nieruchomości, wnioskodawca otrzyma pozytywną decyzję.

Poniżej prezentujemy wzór wniosku o decyzję o wykreśleniu nieruchomości z rejestru zabytków. Wniosek ten należy złożyć do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Iksowo, dn. 29.09.2021r.
Dane wnioskodawcy:
... Janina Kowalska ...
 (Imię, nazwisko lub nazwa wnioskodawcy)
ul. Basztowa 2X, 32- 86X Iksowo
(Adres zamieszkania oraz adres do korespondencji)
... 695 XXX 014 ; janina.kowalska@mail.pl ...
(Tel. kontaktowy, e-mail)
 
Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu
ul. Krakowskie Przedmieście 15/17, 
00-071 Warszawa
 

Wniosek o wykreślenie obiektu z rejestru zabytków nieruchomości na terenie województwa … małopolskiego

 
Wnoszę o wykreślenie  z rejestru zabytków województwa małopolskiego obiektu:
Dom mieszkalny położony w miejscowości Iksowo przy ulicy Długiej 12 wpisany indywidualnie do rejestru zabytków (numer rejestru XXX, data wpisu: 30.09.1932).
Obiekt usytuowany jest na działce nr ewidencyjny: 123/1 o powierzchni 0,123 ha ...
Nieruchomość posiada księgę wieczystą nr: PL1X/0000123XX/X prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Krakowie.
Uzasadnienie wykreślenia z rejestru zabytków:
... Budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym i nie nadaje się do dalszego użytkowania. Ze względu na duży stopień zużycia technicznego obiektu wynoszącego w granicach 80% (stan na 29.09.2021r.) jego remont z punktu widzenia techniczno-ekonomicznego nie jest uzasadniony. Według opinii Wnioskodawczyni budynek kwalifikuje się do rozbiórki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Iksowie decyzja nr XX/2019 z dnia 30.09.2019r. nakazał wyłączenie z użytkowania części wschodniej niniejszego budynku. Oficjalne stanowisko Inspektoratu, które zawarte jest w przytoczonym dokumencie wskazuje, że konstrukcja grozi zawaleniu i zagraża bezpieczeństwu mieszkańcom. Na dzień dzisiejszy tj. 29.09.2021r. nieruchomość pozostaje w pustostanie w znacznie pogarszającej się degradacji w stosunku do ekspertyzy z 2019r. 
Prace konieczne do odbudowy zabytku są zbyt wysokie i przekraczają budżet właściciela. Dodatkowo należy nadmienić, że opisywana nieruchomość nie przedstawia żadnej wartości historycznej ...
 
Janina Kowalska
(Podpis wnioskodawcy)
 

Dopiero po pozytywnej opinii konserwatora zabytków, można wystąpić o pozwolenie na rozbiórkę.

Rozbiórka zabytku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków

W przypadku, gdy budynek wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków, a nie do rejestru zabytków, nie ma potrzeby wystąpienia z wnioskiem do ministerstwa. Decyzja o rozbiórce budynku należy do organu administracyjno-budowlanego w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Polecamy wpisy:

Jak uzyskać zgodę na remont zabytku? Wniosek do konserwatora zabytków

Co to jest zabytek? Kto odpowiada za ochronę zabytków?

Zabytkowy dom na sprzedaż - wady i zalety

Rozbiórka zabytku bez pozwolenia – jakie kary obowiązują

Każde działanie mające na celu rozbiórkę zabytku bez pozwolenia jest samowolą budowlaną i podlega określonej karze. Kara za wyburzenie budynku może być bardzo dotkliwa. Za rozbiórkę zabytku nie tylko zapłacisz karę pieniężną, ale możesz również otrzymać karę pozbawienia wolności od 2 do 5 lat. Najsurowsze kary dotyczą przede wszystkim obiektów wpisanych do rejestru zabytków, które wnoszą wysoką wartość historyczną, naukową lub artystyczną.

Polecamy wpisy:

Samowola budowlana - legalizacja

Kary za samowolę budowlaną

Jakie dokumenty należy złożyć w urzędzie do wniosku o pozwolenia na rozbiórkę?

Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć między innymi:

  • Zgodę właściciela obiektu w formie pisemnej;
  • Szkic usytuowania obiektu na działce;
  • Opis zakresu i sposobu prowadzenia prac rozbiórkowych;
  • Opis sposobu o zapewnieniu bezpieczeństwa ludzi i mienia;
  • Projekt rozbiórki (tylko na prośbę urzędu) dotyczy sytuacji gdy obiekty znajdują się w ścisłej granicy lub przylegającą do budynku na sąsiedniej działce;
  • Fakultatywnie: pozwolenia wraz z opiniami innych organów zgodnie z przepisami szczegółowymi, np. dotyczące ustawy o ochronie zabytków, ustawy o ochronie przyrody, ustawy o lasach itp.

Jak sprawdzić, czy obiekt jest zabytkiem?

W Raportach o Terenie OnGeo znajdziesz informację, czy w obrębie 200 m od wybranej działki znajdują się nieruchomości objęte ochroną zabytków.

Oprócz przedstawionych danych na mapie, otrzymasz czytelny, szczegółowy opis w formie tabelarycznej, w której znajdziesz:

  • rodzaj i nazwę zabytku,
  • okres powstania,
  • odległość w linii prostej od nieruchomości zabytkowej,
  • link do dokumentacji zabytku.
Fragment Raportu o Terenie - nieruchomości objęte ochroną zabytków
Monika Ojczyk

Analityk rynku nieruchomości, geodetka, specjalistka w zakresie prawa nieruchomości.

Wyszukaj działkę - sprawdź, zanim kupisz!

Wpisz np. Kraków 209/1