Logotyp Ongeo.pl
503 392 404
kontakt@ongeo.pl

Wywłaszczenie pod drogę - co robić?

Głosów: 9, średnia ocen: 4.7
mock

Wywłaszczenie pod drogę jest procedurą konieczną na rzecz realizacji celów publicznych. Jeśli decyzja o wywłaszczeniu już zapadła, a inwestor nie przewidział alternatywnych tras przebiegu trasy, właściciel gruntu właściwie nie jest w stanie wstrzymać takiej inwestycji. Aktywne uczestnictwo w konsultacjach planu zagospodarowania dla tego terenu również niewiele da. Co zatem powinien zrobić właściciel gruntu? 

  • Jeśli cała działka lub jej część jest przewidziana w planie miejscowym (mpzp) pod cele publiczne, właściciel gruntu ma prawo domagać się wykupienia całej nieruchomości lub chociaż tej części, której ma dotyczyć inwestycja.
  • Właściciel nieruchomości ma również prawo domagać się odszkodowania od gminy za poniesione straty materialne i szkody.
  • Jeśli gmina odrzuca żądanie dotyczące odszkodowania lub wykupu nieruchomości, można skierować sprawę do sądu.
  • W ramach odszkodowania, właściciel nieruchomości może otrzymać inną działkę o podobnej wartości. Jest to tzw. nieruchomość zamienna.

Wywłaszczenie nieruchomości pod budowę dróg odbywa się na szczególnych zasadach określonych w tzw. specustawie drogowej, czyli ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U.2022.176). Odebranie własności może nastąpić wcześniej niż wypłata odszkodowania.

Wywłaszczenie po drogę - możesz domagać się wykupu gruntu przewidzianego w mpzp pod cele publiczne

Jeśli cała działka lub jej część jest przewidziana w planie miejscowym (mpzp) pod cele publiczne, masz prawo domagać się wykupienia całej nieruchomości lub chociaż tej części, której ma dotyczyć inwestycja. Masz również prawo domagać się odszkodowania od gminy za poniesione straty materialne i szkody.

Wynika to z faktu, że mimo iż działka formalnie należy do ciebie, to jednak wpis w mpzp określający przeznaczenie działki pod cele publiczne, ogranicza w sposób istotny twoje prawa własności. Oznacza to również, że znacznie obniża się wartość nieruchomości.

Właściciel nie będzie miał możliwości przeprowadzenia na własnym gruncie prywatnej inwestycji. Zatem będzie mógł w prosty sposób udowodnić, że przed zmianami w mpzp mógł wykorzystać dany grunt lub jego część np. pod budowę domu lub budynku gospodarczego. Możliwość zagospodarowania nieruchomości została w znacznym stopniu ograniczona.

Termin wywłaszczenia nieruchomości

Wywłaszczenie nieruchomości pod drogi następuje z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym wskazana w zdaniu poprzednim decyzja stanie się ostateczna. Natomiast w przypadku, gdy decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności - w terminie 60 dni od dnia jego nadania.

Sprawdź planowaną budowę dróg 

Generując Raport o Terenie OnGeo.pl dowiesz się czy w promieniu 1 km od granic twojej działki nie planuje się inwestycji drogowych. Dodatkowo przedstawione są informacje o rodzaju drogi, opis inwestycji oraz odległość od analizowanego terenu.

Poniżej fragment Raportu o Terenie z tematem “Dostęp do drogi planowanej lub w budowie”. 

Dostęp do planowanej drogi lub w budowie
Dostęp do planowanej drogi lub w budowie

A co jeśli gmina nie chce wypłacić odszkodowania lub wykupić nieruchomościami?

Jeśli gmina odrzuca żądanie dotyczące odszkodowania lub wykupu nieruchomości, można śmiało skierować sprawę do sądu. Sąd w uzasadnionych przypadkach nakaże gminie złożenie specjalnego oświadczenia woli o dokonaniu takiego wykupu. Może także zasądzić odszkodowanie na rzecz właściciela gruntów.

W przypadku gdy w planie jest przeznaczenie tylko części działki pod inwestycję celu publicznego, możesz powołać się na art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami [Status prawny działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne] (zobacz treść na lexlege).

art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami

ust. 1. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.

ust. 3. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem.

Właściciel ma prawo zwrócić się do gminy o wydzielenie tej części działki, która ma być przeznaczona pod budowę drogi. W ramach odszkodowania, właściciel tejże nieruchomości może otrzymać inną działkę o podobnej wartości. Jest to tzw. nieruchomość zamienna. Jeśli nie uda się doprowadzić do porozumienia w tej sprawie, odszkodowanie wypłaca się zgodnie z zasadami i trybem, jaki obowiązuje w przypadku wywłaszczania z nieruchomości. Decyzję w tej sprawie może podjąć starosta. W momencie jej uprawomocnienia odszkodowanie otrzymamy w bardzo krótkim terminie, czyli w ciągu 14 dni.

Nowe zasady wywłaszczenia nieruchomości pod inwestycje

W czerwcu 2022 r. rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja zakłada m.in. zmianę sposobu określenia wysokości odszkodowania za wywłaszczenia nieruchomości pod inwestycje celu publicznego, w tym wywłaszczenie pod drogę.

Do najważniejszych rozwiązań nowej ustawy należą:

  1. Odszkodowanie za wywłaszczenia nieruchomości pod inwestycję celu publicznego zostanie w każdym przypadku powiązane z wartością rynkową nieruchomości;
  2. Do takiej wartości zawsze dodawany będzie bonus pieniężny, który wyniesie bazowo 10 % wartości nieruchomości. Bonus w wysokości 20 % ma dotyczyć wartości budynków zlokalizowanych na nieruchomości oraz wartości lokalu mieszkalnego;
  3. Bonus pieniężny będzie zryczałtowanym ekwiwalentem kosztów przeprowadzki, czynności prawnych itd.;
  4. Aby zapewnić słuszny charakter odszkodowania, przewidziano dodatkowo dwa zabezpieczenia dla osób wywłaszczanych:
    1. Przysługiwać będzie roszczenie do sądu cywilnego o szkodę rzeczywistą w zakresie szerszym niż wynika to z odszkodowania. Z rozwiązania tego będzie mógł skorzystać np. przedsiębiorca, dla którego wywłaszczenie spowodowało wyjątkowo wysokie szkody, nie rekompensowane odszkodowaniem;
    2. Jeżeli wysokość odszkodowania za nieruchomość zamieszkałą będzie niższa niż ustalone ustawowo wskaźniki, przysługiwać będzie zwiększenie odszkodowania do poziomu pozwalającego na odtworzenie sytuacji mieszkaniowej (może to być nawet 100 % wzrost  wysokości odszkodowania), zależnie od liczby osób zamieszkujących nieruchomość. Obowiązywać tu będzie kryterium zameldowania na pobyt stały w okresie poprzedzającym wywłaszczenie. Rozwiązanie to ograniczono do osób bliskich właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu;
  5. Ponadto, projekt przewiduje szereg zachęt do zbywania nieruchomości przed formalnym ustaleniem lokalizacji CPK, w drodze decyzji administracyjnej.

Monika Ojczyk

Analityk rynku nieruchomości, geodetka, specjalistka w zakresie prawa nieruchomości.

Zdiagnozuj działkę.

Wyszukaj na mapie!

Wpisz: nazwę gminy, nazwę miejscowości lub dzielnicę oraz numer działki, a następnie wybierz działkę z listy podpowiedzi. Np.: Wieliczka, Mała wieś, 63
Wpisz nazwę gminy, miejscowości, nazwę ulicy, numer adresowy. Np.: Wieliczka, ul. Górnicza 10

Ostatnie artykuły

Komentarze (0)

Brak