Świadectwo charakterystyki energetycznej - czym jest i kiedy należy wykonać

Świadectwo charakterystyki energetycznej określa obliczeniowe zapotrzebowanie budynku lub jego części, np. mieszkania, na energię. Jest wymagane m.in. przy sprzedaży i najmie nieruchomości oraz w określonych sytuacjach po zakończeniu budowy. Dokument jest ważny przez 10 lat, chyba że wcześniej zmieni się charakterystyka energetyczna budynku. Sporządzić go może osoba wpisana do wykazu osób uprawnionych.

Czym jest świadectwo charakterystyki energetycznej?

Świadectwo charakterystyki energetycznej (potocznie: świadectwo energetyczne lub certyfikat energetyczny) określa obliczeniowe zapotrzebowanie budynku lub jego części na energię związaną z ogrzewaniem, wentylacją, przygotowaniem ciepłej wody i chłodzeniem, a w budynkach niemieszkalnych również z oświetleniem. Zasady sporządzania świadectw określa ustawa z 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków.

Najważniejsze wskaźniki w świadectwie:

To wartości obliczeniowe, a nie zmierzone zużycie energii przez mieszkańców.

Kiedy należy sporządzić świadectwo energetyczne?

Świadectwo jest wymagane co do zasady:

• przy sprzedaży budynku lub jego części, np. mieszkania,
• przy najmie budynku lub jego części,
• po zakończeniu budowy: inwestor co do zasady dołącza świadectwo do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie; wyjątek dotyczy określonych domów o powierzchni zabudowy do 70 m² budowanych na własne cele mieszkaniowe,
• w budynkach zajmowanych przez organy wymiaru sprawiedliwości, prokuratury i administracji publicznej o powierzchni użytkowej powyżej 250 m², w których obsługiwani są interesanci.

W określonych budynkach publicznych i usługowych świadectwo należy również umieścić w widocznym miejscu. Obowiązki te zależą od rodzaju budynku, jego powierzchni oraz sposobu użytkowania.

Przy sprzedaży lub najmie właściciel albo zarządca przekazuje świadectwo nabywcy lub najemcy.

Kiedy nie trzeba przygotowywać świadectwa energetycznego?

Ustawa przewiduje wyjątki od obowiązku sporządzenia świadectwa w określonych sytuacjach, m.in. przy sprzedaży lub najmie. Należą do nich:

• budynki podlegające ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,
• budynki wykorzystywane jako miejsca kultu i do działalności religijnej,
• budynki mieszkalne przeznaczone do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku,
• wolnostojące budynki o powierzchni użytkowej poniżej 50 m²,
• budynki przemysłowe, warsztaty i niemieszkalne budynki gospodarcze bez instalacji zużywających energię, z wyjątkiem wbudowanej instalacji oświetleniowej,
• niemieszkalne budynki rolnicze o zapotrzebowaniu na nieodnawialną energię pierwotną (EP) nie większym niż 50 kWh/(m²·rok).

Wyjątki te nie przenoszą się automatycznie na inne obowiązki, np. obowiązki inwestora po zakończeniu budowy. Jeśli nie masz pewności, czy obowiązek Cię dotyczy, sprawdź aktualne brzmienie ustawy.

Kto zleca i kto wykonuje świadectwo energetyczne?

Zleca je co do zasady właściciel lub zarządca budynku, a w przypadku lokalu także osoba, której przysługuje odpowiednie spółdzielcze prawo do lokalu. Po zakończeniu budowy obowiązek ten spoczywa na inwestorze, np. deweloperze, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach.

Sporządza je osoba wpisana do wykazu osób uprawnionych. Gotowe świadectwo trafia do centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków, prowadzonego przez ministra właściwego do spraw budownictwa. W rejestrze można sprawdzić dostępne świadectwa oraz wykaz osób uprawnionych do ich sporządzania: Centralny rejestr charakterystyki energetycznej budynków.

Jak długo ważne jest świadectwo energetyczne?

Świadectwo jest ważne przez 10 lat od dnia jego sporządzenia. Może jednak utracić ważność wcześniej, jeżeli zostaną przeprowadzone roboty budowlano-instalacyjne, które zmienią charakterystykę energetyczną budynku lub jego części, np. docieplenie albo wymiana źródła ciepła. W takiej sytuacji należy sporządzić nowe świadectwo.

Świadectwa nie należy mylić z audytem energetycznym. Audyt wskazuje konkretne prace termomodernizacyjne i ich opłacalność, a świadectwo opisuje charakterystykę energetyczną budynku.

Ile kosztuje świadectwo energetyczne?

Ceny nie są regulowane urzędowo. Zależą m.in. od wielkości i rodzaju budynku, złożoności bryły i konstrukcji, rodzaju ogrzewania oraz lokalizacji. Zwykle świadectwo dla mieszkania jest tańsze niż dla domu jednorodzinnego. Przed zleceniem porównaj kilka ofert.

Jak wygląda świadectwo energetyczne i co zawiera?

Świadectwo ma wzór określony w przepisach. Zawiera m.in.:

• dane budynku lub jego części: adres, przeznaczenie, rok oddania do użytkowania, powierzchnię użytkową,
• wskaźniki EK i EP oraz udział OZE,
• informacje o instalacjach: ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji i chłodzenia,
• zalecenia dotyczące poprawy charakterystyki energetycznej,
• dane osoby, która sporządziła świadectwo, oraz numer świadectwa w rejestrze.

Unijna dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków (UE) 2024/1275 przewiduje świadectwa z klasą energetyczną w skali od A do G. Według informacji Ministerstwa Rozwoju i Technologii polskie przepisy wymagają w związku z tym zmian, a projekt rozporządzenia wdrażającego klasy jest procedowany (stan na październik 2026 r.). Sprawdź więc, czy Twoje świadectwo zawiera oficjalną klasę energetyczną zgodną z aktualnymi przepisami. Nie należy utożsamiać jej z klasyfikacją od A+ do G prezentowaną przez OnGeo w Raporcie o Terenie.

Sprawdź świadectwa energetyczne budynków w okolicy w Raporcie o Terenie

Kupujesz dom, mieszkanie lub działkę? Oprócz świadectwa konkretnej nieruchomości możesz sprawdzić, jak wypadają budynki w jej otoczeniu. W Raporcie o Terenie OnGeo.pl jest analiza świadectw energetycznych budynków na wybranym terenie i w jego sąsiedztwie:

• na mapie budynki, dla których w centralnym rejestrze jest świadectwo, są oznaczone punktami w kolorach klas energetycznych wyznaczanych przez OnGeo w skali od A+ do G,
• w tabeli znajdziesz dane ze świadectw: wskaźniki EK i EP oraz udział OZE (UOZE),
• jeśli dla budynku jest kilka świadectw, np. dla poszczególnych lokali, raport pokazuje średnią, zakres wartości i rozkład klas.

FAQ: świadectwo charakterystyki energetycznej

Czy przy sprzedaży mieszkania trzeba mieć świadectwo energetyczne?

Tak, co do zasady. Przy sprzedaży lub najmie budynku albo jego części właściciel lub zarządca przekazuje świadectwo nabywcy lub najemcy.

Jak długo ważne jest świadectwo energetyczne?

Przez 10 lat od sporządzenia, chyba że wcześniej roboty budowlano-instalacyjne zmienią charakterystykę energetyczną budynku. Wtedy trzeba sporządzić nowe świadectwo.

Kto może wystawić świadectwo energetyczne?

Osoba wpisana do wykazu osób uprawnionych. Wykaz znajdziesz w centralnym rejestrze.

Czy świadectwo energetyczne zawiera klasę energetyczną?

Unijna dyrektywa przewiduje klasy od A do G, a polskie przepisy są w trakcie dostosowania (stan na październik 2026 r.). Sprawdź, co zawiera Twoje świadectwo. Klasy widoczne w Raporcie o Terenie OnGeo.pl wyznacza OnGeo na podstawie wskaźnika EP i nie są oficjalną klasą ze świadectwa.

Czym różni się świadectwo energetyczne od audytu energetycznego?

Świadectwo przedstawia obliczeniową charakterystykę energetyczną budynku lub jego części. Audyt energetyczny analizuje możliwe prace termomodernizacyjne, ich koszty i przewidywane efekty, aby pomóc wybrać odpowiedni wariant modernizacji.

Gdzie sprawdzę świadectwa budynków w okolicy?

W analizie świadectw energetycznych w Raporcie o Terenie OnGeo.pl, która korzysta z danych z centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków.

Źródła

• Ustawa z 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków
• MRiT: Świadectwa charakterystyki energetycznej
• MRiT: Dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD)
• Centralny rejestr charakterystyki energetycznej budynków