Osiedle Maltańskie Poznań: kuria sprzedała grunt z lokatorami za 421 mln zł. Pierwsza eksmisja siłą

Komornik z policją, drzwi wyważone łomem, prezeska stowarzyszenia mieszkańców odwieziona karetką do szpitala. 12 sierpnia 2026 roku z Osiedla Maltańskiego przy ul. Warszawskiej 82 w Poznaniu siłowo wyeksmitowano pierwszego z kilkuset lokatorów. Archidiecezja Poznańska sprzedała ponad 12-hektarowy teren deweloperowi za 421 milionów złotych razem z zamieszkującymi go od dziesięcioleci rodzinami. Historia Maltańskiego to lekcja dla każdego, kto kupuje lub dzierżawi nieruchomość w Polsce: tytuł prawny do gruntu ma znaczenie, które ludzie ignorują latami, aż do dnia, gdy przyjedzie komornik.

Gdzie leży Osiedle Maltańskie? Teren i jego granice

Osiedle Maltańskie położone jest przy ul. Warszawskiej 82 w Poznaniu, w dzielnicy Nowe Miasto, obręb Łacina. Teren ograniczony jest ulicami: Warszawską od północy, Krańcową od wschodu, Grodzieńską i Termalną od południa. Całość działki ewidencyjnej to działka nr 1/8 w obrębie Łacina. Zgodnie z danymi z Raportu o Terenie OnGeo.pl, powierzchnia działki wynosi ponad 12 hektarów.

Wewnątrz terenu znajduje się gęsta siatka dróg wewnętrznych i parcel, na których od pokoleń znajdują się domy mieszkańców. Sąsiedztwo to już gęsta zabudowa wielorodzinna i jednorodzinna, a w pobliżu Jezioro Maltańskie, jeden z najbardziej atrakcyjnych terenów rekreacyjnych Poznania.

Osiedle Maltańskie na zdjęciach lotniczych 1940 - 2025

Archiwalne zdjęcia lotnicze z Geoportalu Na Mapie pokazują, jak na przestrzeni 85 lat zmieniało się Osiedle Maltańskie. To najlepszy dowód na to, że ludzie żyli tu od pokoleń, budowali, inwestowali i tworzyli społeczność, zanim któregokolwiek z nich poinformowano, że ziemia, na której stoją ich domy, zostanie sprzedana deweloperowi.

Wniosek z zestawienia zdjęć jest jednoznaczny: przez 85 lat ten teren był zamieszkały, pielęgnowany i rozwijany przez mieszkańców. Zabudowa jest gęsta i trwała, nie tymczasowa. Domy widoczne na zdjęciu z 2025 roku to nie altany ogrodowe - to domy, w których ludzie żyją, wychowują dzieci i do niedawna planowali przyszłość.

Niemal sto lat historii, która skończyła się komornikiem

Historia gruntów przy jeziorze Malta w Poznaniu sięga XIX wieku, tereny należały do Archidiecezji Poznańskiej. Parafia pw. św. Jana Jerozolimskiego za Murami była właścicielem gruntów przy ul. Warszawskiej 82 co najmniej od 1883 roku. W 1931 roku ówczesny proboszcz wydzierżawił teren Związkowi Towarzystw Ogrodów Działkowych. Oficjalnie miały tam powstać działki pracownicze bez prawa stałego zamieszkania. Ludzie jednak się osiedlali, budowali całoroczne domy i tworzyli społeczność.

Po II wojnie światowej grunty znacjonalizowano. W 1994 roku kościół odzyskał własność w drodze postępowania sądowego. Przez dekady władze meldowały mieszkańców, pobierały podatki od nieruchomości, a ci budowali całoroczne domy i inwestowali w infrastrukturę. Faktyczny stan prawny i formalny właściciel gruntu pozostawali jednak przez lata poza ich zainteresowaniem. Jak się okazało, był to błąd, który kosztował ich dorobek życia.

421 milionów złotych i obietnice

W styczniu 2026 roku Archidiecezja Poznańska sprzedała zamieszkane osiedle spółce JHM Development z giełdowej grupy Mirbud za 421 mln zł netto. Deweloper planuje wybudować na tym terenie ok. 2 000 mieszkań. Dla kontekstu: dotychczasowy rekord poznańskiego rynku wynosił 114,5 mln zł za grunty na Łazarzu.

Osiedle leży zaledwie 3,5 km od poznańskiego Starego Rynku, w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora Maltańskiego, jednego z najpopularniejszych terenów rekreacyjnych miasta. To właśnie lokalizacja wyjaśnia astronomiczną cenę transakcji.

Kościół uspokajał jednak wszystkich. Ksiądz Paweł Deskur, proboszcz parafii pw. św. Jana Jerozolimskiego za Murami, zapewniał publicznie w czerwcu 2024 roku:

"Gwarantuję głową, jako proboszcz i jako duszpasterz tego terenu, że nie ma mowy o eksmisjach w takim znaczeniu, że przyjeżdża komornik, wystawia rzeczy na bruk i mówi: radźcie sobie." - słowa Ks. Paweł Deskur, jak cytują portale informacyjne.

W czerwcu 2026 roku mecenas Jacek Masiota, reprezentujący archidiecezję, zapewniał, że wyroki eksmisyjne nie będą egzekwowane. Dwa miesiące później komornik wyważył drzwi łomem.

12 sierpnia 2026: komornik, łom i karetka

Krzysztof Obst mieszka na Osiedlu Maltańskim od ponad 30 lat i utrzymuje się z zasiłku. Wcześniej zaproponowano mu 12 000 zł za opuszczenie rodzinnego domu. Nie przyjął. Przed eksmisją usłyszał, że opłacą mu rok pobytu w hotelu pracowniczym, ale gdy poprosił o kilka dni na spakowanie, odmówiono, bo decyzję mógł podjąć tylko przedstawiciel kurii, a ten się nie pojawił.

12 sierpnia o godzinie 10.00 na osiedle przyjechał komornik Paweł Śliwiński w asyście policji. Mieszkaniec zabarykadował się w domu. Wokół posesji stanął kordon policjantów z tarczami. Bronisława Waszkiewicz, prezeska Stowarzyszenia Maltańskie Nasz Dom, stanęła przed drzwiami i próbowała własnym ciałem zablokować wejście. Policjanci odsunęli ją siłą. Kobieta straciła przytomność i karetką trafiła do szpitala, a drzwi wyważono łomem.

Pan Krzysztof trafił pod dach do sąsiadów. Przez miesiąc ma opłacony hostel. Potem, jak sam mówi: będzie musiał radzić sobie sam. "Praktycznie jestem bezdomny" - powiedział Super Expressowi.

W umowie sprzedaży znalazł się zapis, że wszystkie działania na osiedlu będą prowadzone z poszanowaniem zasad etyki i humanitaryzmu oraz w sposób nienaruszający dobrego imienia Kościoła Katolickiego w Polsce. 12 sierpnia 2026 roku komornik wyważył drzwi łomem, a prezeska stowarzyszenia trafiła do szpitala.

Kto za tym stoi? Mapa podmiotów

Archidiecezja Poznańska - inicjator sprzedaży. Parafia przekazała grunt archidiecezji, która tego samego dnia sprzedała go deweloperowi.

JHM Development (grupa Mirbud) - nowy właściciel gruntu, planuje budowę ok. 2 000 mieszkań.

Spółka Komandoria - podmiot powołany przez archidiecezję do zarządzania osiedlem i przeprowadzenia wysiedleń. To Komandoria, nie deweloper, wnioskuje o eksmisje. Zakłada, że w najgorszym scenariuszu proces potrwa do 2028 roku.

Mieszkańcy - formalnie zajmują grunt bez aktualnego tytułu prawnego lub z wygasłymi umowami dzierżawy.

Kluczowy fakt prawny: Około 90% mieszkańców podpisało niegdyś umowy dzierżawy z parafią. Podpisanie umowy dzierżawy przerywa bieg zasiedzenia i pozbawia lokatora statusu posiadacza samoistnego, zdecydowana większość nie może skutecznie ubiegać się o nabycie własności przez zasiedzenie

Nieoczekiwany zwrot: miasto może mieć prawo do kawałka osiedla

W październiku 2025 roku sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia poprzez wpisanie w księdze wieczystej ostrzeżenia o postępowaniu o zasiedzenie działki, na której stoi świetlica osiedlowa. Wnioskodawca wskazał Miasto Poznań jako podmiot, który potencjalnie nabył własność tej działki przez zasiedzenie, bo to miasto wybudowało świetlicę i utrzymywało ją przez ponad 30 lat.

Radna Małgorzata Woźniak z KO skomentowała: "Jako miasto powinniśmy zwrócić się do likwidatora stowarzyszenia o przekazanie nam dokumentów. To dla nas kluczowe, bo chodzi o pieniądze, które mogą należeć się miastu." Prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak dotychczas nie podjął działań w tej sprawie.

Co mogą zrobić pozostali mieszkańcy osiedla?

• Bez umowy dzierżawy (niesamoistni posiadacze przed 1994 r.): mogą złożyć wniosek o zasiedzenie, o ile minęło 20 lub 30 lat posiadania samoistnego.
• Z umową dzierżawy: zasiedzenie jest w zasadzie wykluczone. Droga to negocjacje z Komandorią w sprawie warunków wyprowadzki lub wniosek do Miasta Poznań o lokal socjalny, komunalny lub TBS.
• Wniosek sprzeciwu wobec eksmisji: każdy lokator, wobec którego toczy się postępowanie egzekucyjne, może złożyć sprzeciw do sądu.

Co sprawdzić przed kupnem nieruchomości na cudzym gruncie?

Co by się stało, gdyby mieszkańcy w 1994 roku, gdy parafia odzyskała grunt, sprawdzili w księdze wieczystej, kto jest właścicielem? Albo w 2006 roku, zanim podpisali umowę dzierżawy, skonsultowali jej skutki z prawnikiem? Odpowiedź jest prosta: wiedzieliby, z czym mają do czynienia, i mogliby podjąć świadomą decyzję.

Historia Maltańskiego to lekcja dla każdego, kto kupuje, dzierżawi lub planuje zabudowę gruntu w Polsce. Tytuł prawny do ziemi ma znaczenie - zawsze.

Co sprawdzić przed podpisaniem jakiejkolwiek umowy:

• Ewidencja gruntów i budynków (EGiB) - kto jest formalnym właścicielem działki. Numer ewidencyjny działki to punkt wyjścia do całej analizy prawnej.
• Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) - co może na tym terenie powstać i co jest planowane w sąsiedztwie.
• Raport archiwalnych zdjęć lotniczych w Geoportalu Na Mapie - granice działek i historia terenu. Archiwalne zdjęcia lotnicze pokazują, jak działka i jej sąsiedztwo wyglądało na przestrzeni lat.
• Ceny nieruchomości w okolicy - transakcje z Rejestru Cen Nieruchomości (RCN) pokażą, ile faktycznie płacono za podobne nieruchomości w tej lokalizacji.

Raport o Terenie OnGeo.pl w 5 minut pokazuje ponad 60 stron analiz dla dowolnej działki w Polsce: stan ewidencyjny, MPZP, wydane pozwolenia na budowę w okolicy, zagrożenia, uzbrojenie, dostęp do drogi i wiele więcej.