Sejm uchwalił plan ogólny gminy z terminem do 31 sierpnia 2026. Co zmienia nowa ustawa?

30 kwietnia 2026 roku Sejm uchwalił nowelizację ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kluczowa zmiana to przesunięcie terminu obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego do 31 sierpnia 2026 r. Ustawa trafi teraz do Senatu, który ma 30 dni na jej rozpatrzenie. Do czasu podpisania przez Prezydenta formalnie nadal obowiązuje termin 30 czerwca 2026 r. Harmonogram legislacyjny wskazuje, że ustawa powinna wejść w życie przed 30 czerwca 2026 r.

Co uchwalił Sejm 30 kwietnia 2026 r.?

Nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przeszła przez Sejm głosami 241 posłów, przy 3 głosach przeciw i 205 wstrzymujących się. Projekt realizuje postulaty samorządów zgłaszane w związku z wdrażaniem reformy planowania przestrzennego.

Najważniejsza zmiana to przesunięcie terminu obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin do 31 sierpnia 2026 r. Oznacza to, że gminy zyskują dodatkowe dwa miesiące na uchwalenie planów ogólnych, których regulacje zastąpią dotychczasowe studia. To już druga zmiana terminu od startu reformy planistycznej w 2023 roku.

Co zmienia nowa ustawa - pełna lista rozwiązań

Ustawa to nie tylko zmiana jednej daty. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje na kilka istotnych zmian, które wejdą w życie razem z nowym terminem.

• Termin studiów uwarunkowań przesunięty do 31 sierpnia 2026 r. Studia zachowują ważność przez dodatkowe dwa miesiące. Gminy, które nie zdążą uchwalić planu ogólnego do 30 czerwca, nie stracą możliwości wydawania decyzji o warunkach zabudowy ani uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, pod warunkiem że ustawa wejdzie w życie przed tą datą.
• Wniosek o warunki zabudowy tylko dla właściciela lub osoby z tytułem prawnym. To istotna zmiana dla rynku nieruchomości. Dziś wniosek o WZ może złożyć każda osoba, inwestorzy często badali w ten sposób potencjał działki przed jej zakupem. Po wejściu ustawy w życie WZ będzie można uzyskać wyłącznie mając prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
• Uelastycznienie procedury sporządzania zintegrowanego planu inwestycyjnego (ZPI). ZPI to szczególna forma planu miejscowego. Uproszczenie procedur ma przyspieszyć realizację większych inwestycji wymagających zmiany planu.
• Newsletter planistyczny. Nowe przepisy wprowadzają system elektronicznego informowania o ważnych wydarzeniach w procesie tworzenia planów zagospodarowania przestrzennego, właściciele nieruchomości będą mogli szybciej śledzić zmiany dotyczące ich działek.
• Obszary zabudowy śródmiejskiej w MPZP i WZ. Nowe przepisy umożliwią przenoszenie obszarów zabudowy śródmiejskiej wyznaczanych w planach ogólnych do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy.
• BIP przez 3 miesiące po uruchomieniu Rejestru Urbanistycznego. Projekty planów i innych dokumentów będą mogły pozostawać w Biuletynie Informacji Publicznej do 1 października 2026 r., gminy zyskają czas na przystosowanie się do nowego systemu.
• Termin danych przestrzennych dla MPZP przesunięty do 1 lipca 2029 r. Przepis rozszerzający zakres danych przestrzennych dla miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wejdzie w życie o trzy lata później.

Większość przepisów ustawy wejdzie w życie 1 lipca 2026 r.

Co to oznacza dla właścicieli działek?

Przesunięcie terminu to przede wszystkim dobra wiadomość dla właścicieli działek w gminach, które jeszcze nie uchwaliły planu ogólnego. Studia uwarunkowań i dotychczasowe zasady wydawania decyzji o warunkach zabudowy obowiązują przez dodatkowe dwa miesiące. Wicepremier Kosiniak-Kamysz potwierdził, że ok. 4 mln wydanych decyzji o warunkach zabudowy zachowuje ważność.

Uwaga jednak na zmianę dotyczącą WZ: po wejściu ustawy w życie wniosek o warunki zabudowy złożysz wyłącznie mając tytuł prawny do działki. Jeśli planujesz sprawdzić możliwości zabudowy działki, którą chcesz dopiero kupić, zrób to przed wejściem w życie nowych przepisów. Po 1 września 2026 r. wniosek o WZ złożysz wyłącznie mając tytuł prawny do działki.

Postęp prac nad planem ogólnym w swojej gminie sprawdzisz w Geoportalu Krajowym Na Mapie w warstwie monitoringu postępu prac nad planami ogólnymi.

Chronologia zmian terminu planu ogólnego

Termin uchwalenia planów ogólnych był już dwukrotnie zmieniany:

• 31 grudnia 2025 r. - pierwotny termin z ustawy z 7 lipca 2023 r.
• 30 czerwca 2026 r. - pierwsze przesunięcie (ustawa z 4 kwietnia 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 527).
• 31 sierpnia 2026 r. - drugie przesunięcie, uchwalona przez Sejm 30 kwietnia 2026 r., czeka na Senat i podpis Prezydenta.

Zmiana terminu była możliwa dzięki zgodzie Komisji Europejskiej i Rady UE na rewizję wskaźników Krajowego Planu Odbudowy, która miała miejsce 12 grudnia 2025 r. Gminy zachowują dzięki temu dostęp do ponad 457 mln zł przeznaczonych na opracowanie planów ogólnych, pod warunkiem że co najmniej 50% gmin uchwali plany w wyznaczonym terminie.