Co to jest ortofotomapa - jakie dane zawiera?

Rozwój technologii lotniczej i satelitarnej umożliwia poznanie otaczającej nas przestrzeni. Dzięki przetworzeniu zdjęć lotniczych otrzymujemy narzędzie, dzięki któremu możemy łatwiej zweryfikować aktualny stan zagospodarowania terenu. Ortofotomapa jest aktualnym, w dacie wykonania zdjęć, obrazem terenu posiadającym cechy metryczne, która może być pewnym punktem wyjścia dla dalszych analiz przestrzennych. W Geoportalu Krajowym Na Mapie wygenerujesz ortofotomapy dowolnej działki i najbliższej okolicy, dzięki którym porównasz stan zagospodarowania terenu na przestrzeni wielu lat. 

Czym jest ortofotomapa i jakie dane zawiera? Poznaj rozdzielczość, układy współrzędnych i zastosowania, a także dowiedz się, jak zamówić raport archiwalnych zdjęć lotniczych działki w Geoportalu Krajowym Na Mapie.

Co to jest ortofotomapa?

Ortofotomapa to cyfrowa mapa fotograficzna powstała z przetworzenia zdjęć lotniczych lub satelitarnych tak, aby każdy punkt terenu był widoczny w rzucie ortogonalnym, czyli prostopadle z góry, bez zniekształceń perspektywy i rzeźby terenu. Ma skalę i układ współrzędnych, dlatego można na niej wykonywać pomiary.

Nazwa pochodzi od trzech członów: „orto” (rzut ortogonalny), „foto” (fotografia) i „mapa” (skala, układ współrzędnych i proporcje, jak na każdej mapie). Ortofotomapa jest aktualna na dzień wykonania zdjęć, dlatego służy do oceny bieżącego zagospodarowania terenu i jego zmian w czasie.

W Geoportalu Krajowym Na Mapie wygenerujesz raport z archiwalnymi ortofotomapami dowolnej działki i jej okolicy. Porównasz w nim zagospodarowanie terenu na przestrzeni wielu lat, a także sprawdzisz parametry geometryczne działki i najważniejsze informacje z EGiB (ewidencji gruntów i budynków).

Czym różni się ortofotomapa od zdjęcia lotniczego i zwykłej mapy?

Ortofotomapa łączy cechy zdjęcia i mapy: pokazuje rzeczywisty obraz terenu, ale ma stałą skalę i można na niej mierzyć odległości.

• Zdjęcie lotnicze lub satelitarne ma rzut środkowy, więc obiekty są zniekształcone perspektywą, a skala zmienia się w obrębie kadru. Nie ma układu współrzędnych, dlatego możliwości pomiarów są ograniczone.
• Ortofotomapa to zdjęcie po ortorektyfikacji. Ma rzut ortogonalny, stałą skalę i układ współrzędnych, a zniekształcenia terenu i obiektów są usunięte lub zredukowane. Nadal jest fotografią, więc pokazuje rzeczywisty wygląd terenu.
• Mapa tradycyjna również ma rzut ortogonalny, stałą skalę i układ współrzędnych, ale przedstawia teren w uproszczeniu, za pomocą symboli i rysunku, a nie fotografii.

Główna różnica polega na zmianie perspektywy z rzutu środkowego na rzut ortogonalny, czyli prostopadły do fotografowanej płaszczyzny.

Jakie dane zawiera ortofotomapa?

Ortofotomapa zawiera obraz terenu w rzucie ortogonalnym wraz z informacją o położeniu, rozdzielczości i dacie wykonania zdjęć. Poniższe parametry dotyczą ortofotomapy udostępnianej przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii (GUGiK).

Jak powstaje ortofotomapa?

Ortofotomapa powstaje w wyniku przetwarzania różniczkowego zdjęć lotniczych lub satelitarnych. Zdjęcia wykonują samoloty załogowe z kamerami lotniczymi, bezzałogowe statki powietrzne (drony) lub satelity.

1. Wykonanie zdjęć. Obszar jest fotografowany w setkach zdjęć z zakładem, czyli częściowym nakładaniem się kadrów.
2. Ortorektyfikacja. Z każdego zdjęcia usuwa się zniekształcenia wynikające z perspektywy, rzeźby terenu i nachylenia kamery. Dzięki temu obraz zyskuje rzut ortogonalny.
3. Mozaikowanie. Poprawione zdjęcia łączy się w jednolity obraz całego obszaru.
4. Georeferencja. Obrazowi nadaje się układ współrzędnych (PL-1992 lub PL-2000) i skalę, co zamienia go w mapę.

Pobierz ortofotomapę w Geoportalu Krajowym Na Mapie

Wejdź na Geoportal Krajowy Na Mapie i pozyskaj raport archiwalnych zdjęć lotniczych dla dowolnej działki lub najbliższej okolicy. Raport archiwalnych ortofotomap przedstawia wybraną działkę lub wiele działek, na tle zdjęć lotniczych wykonanych w różnych latach. 

Raport archiwalnych zdjęć lotniczych bazuje na danych udostępnionych przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w postaci ortofotomapy. Nasz zespół przetworzył je następnie w taki sposób, aby zapewnić Ci ich jak najlepszą wizualizacje w postaci raportu w formacie pdf, który otrzymasz na wskazany adres e-mail. Raport starych zdjęć lotniczych jest płatny i kosztuje 49 zł. 

Zobacz przykładowy raport archiwalnych zdjęć lotniczy 

Jak pobrać archiwalne ortofotomapy działki w Geoportalu Krajowym Na Mapie?

• Wejdź na stronę Geoportalu Krajowego a następnie kliknij przycisk "Przejdź do mapy"
• Wyszukaj interesujące cię miejsce. Możesz skorzystać z wyszukiwarek działek i adresów lub przybliżyć się w widoku mapy. Klikając na ikonę warstw łatwo zmienisz wyświetlaną mapę.
• Wybierz na pasku narzędziowym: "Archiwalne zdjęcia lotnicze" (1).
• Wskaż miejsce (2). Kliknij w działkę na mapie lub skorzystaj z dostępnych narzędzi wyboru terenu na mapie (3).
• Uzupełnij formularz, a następnie wybierz interesujące cię lata wykonania zdjęć lotniczych (4). Podaj adres e-mail, na który nasz automat wyśle twój raport (5). Zaakceptuj wymagane zgody, a potem kliknij przycisk "Opłać raport: 49 zł".
• Dokonaj opłaty on-line, po kilku minutach wygeneruje się raport.
• Teraz zostaniesz przeniesiony/a na stronę raportu, a po wygenerowaniu raportu aktywuje się przycisk "Pobierz raport".

Instrukcja krok po kroku dostępna jest również w filmie

Do czego może przydać się ortofotomapa?

Zastosowania ortofotomapy są nieograniczone. Ortofotomapy stosuje się wszędzie tam, gdzie potrzebne jest precyzyjne i dokładne rozpoznanie terenu. Mimo że zastosowań jest naprawdę wiele, to głównymi nurtami ich wykorzystania są mapy na potrzeby inżynierii lądowej (budownictwo, pomiary geodezyjne) oraz mapy wykorzystywane przy analizie środowiska (planowanie przestrzenne, ochrona środowiska).

Ortofotomapa może być pomocna na każdym etapie realizacji inwestycji budowlanych. Dzięki nim mamy możliwość stałego monitoringu postępu prac oraz ewentualnego porównania poszczególnych etapów w celu wyeliminowania błędów. Cykliczne tworzenie ortofoto danego terenu pozwala na detekcję zmian w środowisku naturalnym, dzięki czemu można sprawdzać występowanie aktywnych osuwisk, dokonywać pomiaru wód powierzchniowych, monitorować rodzaj i gęstość roślinności oraz dokładnie przeanalizować pokrycie terenu (zieleń, lasy, grunty rolne, teren zurbanizowany, teren przemysłowy itp.).

Ogromną zaletą ortofotomapy jest fakt, że może osiągnąć naprawdę dużą dokładność przy czym zachowuje jednocześnie zarówno cechy mapy jak i zdjęcia lotniczego, co powoduje że może służyć jako bezpośrednie źródło informacji przestrzennej o danym terenie, jego ukształtowaniu oraz rozmieszczeniu na nim poszczególnych elementów.

Ortofotomapa może być również podkładem do kartograficznego przedstawienia map tematycznych wektorowych. Na podkładzie z ortofotomapy można nanieść granice i numery nieruchomości, przedstawić bazę budynków, sieci uzbrojenia terenu, infrastruktury drogowej, kolejowej, czy pokazać wynik prowadzonych badań jednotematycznych. Dzięki temu kompleksowa informacja o terenie wzbogacona jest o aktualne zagospodarowanie terenu. Taka informacja jest niezwykle cenna w procesie planowania inwestycji budowlanych zarówno dla firma branżowych w dziedzinie planowania przestrzennego, budownictwa, nieruchomości, jak również indywidualnego inwestora prywatnego, który chce jak najlepiej zagospodarować przestrzeń wokół swojego domu.

Rola ortomapy nie ogranicza się tylko do pomiarów. Cyfrowa mapa może być świetnym sposobem na prezentowanie i wizualizację zagospodarowania inwestycji w czasie kontroli prac lub być elementem wpierającym kampanie marketingowe danego miejsca.

Najczęstsze pytania o ortofotomapę

Czym ortofotomapa różni się od zdjęcia lotniczego? Zdjęcie lotnicze ma rzut środkowy, więc obiekty są zniekształcone perspektywą, a skala zmienia się w obrębie kadru. Ortofotomapa to zdjęcie po ortorektyfikacji: ma rzut ortogonalny, stałą skalę i układ współrzędnych.

Czy ortofotomapa jest mapą i czy można na niej mierzyć? Tak. Ortofotomapa ma skalę, układ współrzędnych i proporcje mapy, dlatego służy do pomiarów odległości i powierzchni.

Jak często aktualizowana jest ortofotomapa w Polsce? GUGiK opracowuje ortofotomapy o pikselu 0,05 m dla obszarów miejskich w cyklu dwuletnim, a dla obszarów pozamiejskich o pikselu 0,10 m w cyklu pięcioletnim.

Gdzie sprawdzić historyczne ortofotomapy działki? W Geoportalu Krajowym Na Mapie, zamawiając raport archiwalnych zdjęć lotniczych. Przedstawia on wybraną działkę na tle zdjęć z różnych lat.

Gdzie zamówić raport zdjęć satelitarnych? Raport satelitarny został wycofany z Geoportalu Krajowego Na Mapie. Jest dostępny wyłącznie w serwisie OnGeo Intelligence.