Obszary zagrożone powodzią od wód gruntowych

Obszar zagrożony powodzią od wód gruntowych to teren, na którym zwierciadło wody podziemnej może podnieść się blisko powierzchni lub ponad nią, powodując podmokłości i zalewanie piwnic. Najczęściej dotyczy to den dolin rzecznych. Czy Twoja działka leży na takim obszarze lub w jego pobliżu, sprawdzisz w Raporcie o Terenie OnGeo.pl w temacie „Zagrożenie powodziowe”.

Obszary zagrożone powodzią od wód gruntowych (podtopienia): jak je sprawdzić?

Ekstremalne opady z ostatnich lat, w tym powodzie błyskawiczne, pokazały, że Polska jest narażona nie tylko na wylewy rzek, ale też na okresowe podtopienia od wód gruntowych. Zmiany klimatu sprzyjają gwałtownym, intensywnym opadom, po których poziom wód podziemnych w dolinach może szybko wzrosnąć.

Czym jest podtopienie od wód gruntowych?

Podtopienie to stan, w którym zwierciadło wody podziemnej podnosi się blisko powierzchni terenu. Skutkiem są podmokłości, zastoiska wody na działce oraz wilgoć i woda w piwnicach, nawet jeśli rzeka nie wystąpiła z brzegów.

Podtopienia pojawiają się zwykle:

• w dnach dolin rzecznych, gdzie wody gruntowe są płytko,
• po długotrwałych lub bardzo intensywnych opadach i roztopach,
• przy wysokim stanie wody w rzece, który podpiera wody gruntowe w dolinie.

Więcej o powodziach rzecznych, ich rodzajach i strefach zagrożenia przeczytasz w artykule zagrożenie powodziowe.

Mapa obszarów zagrożonych podtopieniami: skąd pochodzą dane?

Mapa obszarów zagrożonych podtopieniami powstała w ramach zadań Państwowej Służby Hydrogeologicznej. Pierwsze prace prowadzono w latach od 2003 do 2006. Dyrektywa Powodziowa (2007/60/WE) obejmuje swoją definicją także powodzie od wód gruntowych, ale polskie mapy zagrożenia powodziowego wyznaczają przede wszystkim zalewy od rzek i morza. Dlatego mapa podtopień jest osobnym, uzupełniającym źródłem wiedzy. Przydaje się zarówno przy planowaniu inwestycji, jak i przy usuwaniu skutków powodzi.

Sprawdź obszary zagrożone powodzią od wód gruntowych w OnGeo.pl

W Raporcie o Terenie OnGeo.pl sprawdzisz, czy Twoja działka znajduje się na terenie zagrożonym powodzią od wód gruntowych lub w jego okolicy. Wystarczy wygenerować Raport o Terenie z tematem „Zagrożenie powodziowe”.

Wynik otrzymasz w przejrzystym raporcie PDF. Mapa obejmuje wskazany teren oraz obszar w promieniu 500 m wokół niego. Dla każdej strefy raport podaje odległość działki od strefy, udział powierzchni działki w strefie oraz datę stanu danych.

W temacie „Zagrożenie powodziowe” znajdziesz:

• obszary zagrożone powodzią od wód gruntowych (podtopienia) w dolinach rzecznych,
• strefy powodzi rzecznej o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na 10 lat (10%), raz na 100 lat (1%) i raz na 500 lat (0,2%),
• obszar zalewu w przypadku całkowitego zniszczenia wału przeciwpowodziowego.

Wstępna ocena ryzyka powodziowego (WORP)

W tym samym temacie Raport zawiera też wstępną ocenę ryzyka powodziowego (WORP) opracowywaną przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. WORP wskazuje obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi na podstawie danych historycznych, analiz hydrologicznych i prognoz rozwoju zagospodarowania. Pokazuje m.in. powodzie historyczne oraz powodzie prawdopodobne. Szczegółowo opisujemy je w artykule zagrożenie powodziowe.

Jak wygenerować Raport o Terenie z mapą podtopień?

Mapa obszarów zagrożonych podtopieniami jest częścią grupy tematów „Zagrożenia i uciążliwości”. Aby sprawdzić swoją działkę:

1. Wejdź na stronę ongeo.pl.
2. Wybierz działkę w jeden z trzech sposobów: wpisując jej numer lub adres w wyszukiwarce, wskazując ją na mapie albo rysując obszar na mapie.
3. Zaznacz temat „Zagrożenie powodziowe”. Jeśli interesują Cię tylko podtopienia i powodzie, możesz wyłączyć pozostałe tematy. Płacisz tylko za to, co wybierzesz.
4. Opłać Raport online.
5. Pobierz Raport w formacie PDF.

Co oznacza zagrożenie podtopieniem dla budowy domu?

Położenie działki na obszarze zagrożonym podtopieniami nie zakazuje budowy, ale zmienia sposób projektowania i koszty. Inaczej jest, gdy działka leży także na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, czyli w strefie powodzi raz na 10 lub raz na 100 lat albo w międzywalu. Tam art. 77 Prawa wodnego co do zasady zakazuje m.in. wznoszenia obiektów budowlanych, a odstępstwo wymaga decyzji zwalniającej Wód Polskich. Dlatego zawsze sprawdzaj obie warstwy naraz.

Na obszarze podtopień warto:

• zlecić badanie gruntu pod budowę domu, które określi rzeczywisty poziom wód gruntowych i ich wahania,
• rozważyć rezygnację z piwnicy albo zaprojektować ją jako szczelną „białą wannę”,
• zaplanować izolację przeciwwodną fundamentów i ewentualny drenaż opaskowy,
• podnieść poziom posadzki parteru względem terenu,
• uwzględnić ryzyko przy wyborze ubezpieczenia nieruchomości.

Jak wstępnie ocenić poziom wód gruntowych na działce?

Zanim zamówisz badanie gruntu, zwróć uwagę na sygnały ostrzegawcze:

• roślinność wilgociolubna, np. trzcina, sitowie, olsze, kępy turzyc,
• zastoiska wody na działce długo po opadach lub roztopach,
• zawilgocone piwnice i pompy w sąsiednich domach,
• poziom wody w studniach w okolicy, o który warto zapytać sąsiadów.

W Raporcie o Terenie pomocna jest też mapa hydrogeologiczna z informacją o wodach gruntowych (grupa „Geologia terenu”), a dla wybranych obszarów głębokość występowania wód podziemnych w temacie „Geologiczne warunki budowlane”. To dane poglądowe: o projekcie fundamentów decyduje badanie geotechniczne.

Wysoki poziom wód gruntowych to także informacja, którą warto znać przy zakupie, bo wpływa na wady ukryte działki budowlanej i koszt budowy.

Do czego przyda się informacja o podtopieniach?

• Podejmiesz świadomą decyzję o zakupie działki lub budowie i ocenisz związane z tym ryzyka.
• Zyskasz argument przy negocjacji ceny nieruchomości.
• Dobierzesz rozwiązania techniczne fundamentów i izolacji, zanim zaczniesz projekt.
• Ocenisz ryzyko przy wyborze ubezpieczenia.
• Odpowiednio zabezpieczysz się przed skutkami podtopień i powodzi.

FAQ: obszary zagrożone powodzią od wód gruntowych

Czym różni się podtopienie od powodzi?

Przy powodzi rzecznej woda wylewa z koryta rzeki. Przy podtopieniu podnosi się zwierciadło wód podziemnych, przez co woda pojawia się na powierzchni terenu i w piwnicach, nawet bez wylewu rzeki.

Czy można budować dom na obszarze zagrożonym podtopieniami?

Tak. Prawo wodne nie wprowadza zakazów zabudowy dla samych obszarów podtopień. Zakazy z art. 77 dotyczą obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, więc trzeba sprawdzić, czy działka nie leży także w takiej strefie. Należy też sprawdzić poziom wód gruntowych w badaniu geotechnicznym i odpowiednio zaprojektować fundamenty.

Jak sprawdzić poziom wód gruntowych na działce?

Wstępnie: w mapie hydrogeologicznej i geologicznych warunkach budowlanych w Raporcie o Terenie, po roślinności i zastoiskach wody oraz pytając sąsiadów o piwnice i studnie. Wiarygodny pomiar daje tylko badanie geotechniczne z odwiertami.

Gdzie sprawdzić, czy działka jest zagrożona podtopieniem?

W Raporcie o Terenie OnGeo.pl w temacie „Zagrożenie powodziowe”. Raport pokazuje obszar zagrożony powodzią od wód gruntowych, odległość działki od niego i udział jej powierzchni w tym obszarze.

Co oznacza powódź raz na 100 lat?

To powódź, której prawdopodobieństwo wystąpienia w danym roku wynosi 1%. Powódź raz na 10 lat ma prawdopodobieństwo 10%, a raz na 500 lat 0,2%.

Czy mapa podtopień pokazuje, że woda pojawi się na mojej działce?

Nie. Mapa przedstawia maksymalne możliwe zasięgi podtopień. Rzeczywisty poziom wód gruntowych na działce określi badanie gruntu.

Źródła

• Dyrektywa 2007/60/WE w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim
• Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (art. 16 pkt 34, art. 77)
• Państwowa Służba Hydrogeologiczna (PIG-PIB): mapa obszarów zagrożonych podtopieniami
• Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie: wstępna ocena ryzyka powodziowego, mapy zagrożenia powodziowego