Plany ogólne w Polsce – podsumowanie 2025 roku i perspektywy na 2026

Rok 2025 okazał się prawdziwym testem dla reformy planowania przestrzennego w Polsce. Wprowadzona w 2023 roku ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miała zrewolucjonizować sposób, w jaki gminy zarządzają swoją przestrzenią. Kluczowym narzędziem miały stać się plany ogólne (POG) - zastępujące dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Celem było uproszczenie procedur i przyspieszenie decyzji inwestycyjnych.

Jednak rzeczywistość okazała się bardziej skomplikowana. Wdrożenie reformy napotkało liczne wyzwania - od braku zasobów w gminach po złożone procedury konsultacyjne. Liczby nie oddają wszystkiego, ale dobrze pokazują skalę problemów, z jakimi samorządy wchodzą w 2026 rok.

Plany ogólne (POG) stają się kluczowym narzędziem planowania przestrzennego w polskich gminach.
Reforma napotkała liczne trudności, dlatego termin przyjęcia POG został wydłużony do 31 sierpnia 2026 r., a wymagany próg obniżono do 50% gmin.
Artykuł prezentuje aktualne dane wdrażania planów ogólnych w Polsce.
Wyjaśnia konsekwencje dla gmin, które nie zdążą z POG, oraz wpływ zmian na decyzje o warunkach zabudowy.
To praktyczne podsumowanie zmian ważnych dla samorządów, inwestorów i rynku nieruchomości

Kluczowe wydarzenia 2025 roku w kontekście planów ogólnych

Rok 2025 był pełen "pierwszych razów" i dynamicznych zmian:

Pierwszy uchwalony plan ogólny: To symboliczny moment, pokazujący, że reforma ruszyła z miejsca w niektórych gminach.
Pierwsze unieważnienie planu ogólnego: Ujawniło problemy z procedurami i zgodnością z prawem.
Pierwsze zaskarżenie planu ogólnego do sądu administracyjnego: Sygnalizuje potencjalne konflikty prawne, które mogą opóźnić wdrożenie w innych samorządach.
Szereg zmian legislacyjnych: Aż 4 nowelizacje ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które miały "ratować" reformę w trakcie jej wdrażania. Te poprawki dotyczyły m.in. uproszczenia procedur, przedłużenia terminów i dostosowania do realiów gminnych.

Mimo grudniowego "przyspieszenia" w 2025 roku, nawet 1% gmin w Polsce nie uchwaliło jeszcze planu ogólnego. To pokazuje, jak daleko jesteśmy od pełnego wdrożenia reformy.

Plany ogólne - jak wygląda sytuacja w liczbach?

Termin na przyjęcie POG został przesunięty z 31 grudnia 2025 r. na koniec sierpnia 2026 r. - dzięki temu setki gmin uniknęły paraliżu inwestycyjnego. Bez tej zmiany, od stycznia 2026 r. wiele samorządów nie mogłoby wydawać decyzji o warunkach zabudowy, co sparaliżowałoby lokalny rynek nieruchomości.

Dane zebrane w ramach monitoringu planów ogólnych prowadzonych przez geoportal Na Mapie są alarmujące:

Na styczeń 2026 roku sytuacja przedstawia się następująco (dane dla wszystkich 2479 gmin w Polsce).

POG uchwalony i opublikowany: 14 gmin (ok. 0,6%)
Projekt POG udostępniony: 811 gmin (ok. 32,7%)
Prace nad POG rozpoczęte: 1449 gmin (ok. 58,5%)
Brak uchwały o przystąpieniu do prac: 205 gmin (ok. 8,3%)

Postęp prac w województwach nad wdrażaniem planów ogólnych [%]. Źródło: Geoportal Na Mapie — Postęp prac w województwach nad wdrażaniem planów ogólnych w %. Źródło: Geoportal Na Mapie

Szczegółowa analiza postępu prac nad planami ogólnymi w Polsce wykonana przez ekspertów portalu Na Mapie

Dzięki wprowadzonemu narzędziu Monitoringu Planów ogólnych (dostępnemu na Geoportalu Na Mapie), prezentujemy Państwu szczegółową analizę postępu prac nad uchwaleniem planów ogólnych w Polsce w podziale na województwa.

NAZWA WOJEWÓDZTWA	LICZBA GMIN	BRAK UCHWAŁY O PRZYSTĄPIENIU		PRACE NAD POG ZOSTAŁY ROZPOCZĘTE		PROJEKT POG UDOSTĘPNIONY		POG UCHWALONY
NAZWA WOJEWÓDZTWA	LICZBA GMIN	LICZBA GMIN	[%]	LICZBA GMIN	[%]	LICZBA GMIN	[%]	LICZBA GMIN	[%]
dolnośląskie	169	20	11,83	105	62,13	43	25,44	1	0,59
kujawsko-pomorskie	144	4	2,78	101	70,14	39	27,08	0	0,00
lubelskie	213	31	14,55	110	51,64	72	33,80	0	0,00
lubuskie	82	2	2,44	44	53,66	36	43,90	0	0,00
łódzkie	177	18	10,17	120	67,80	39	22,03	0	0,00
małopolskie	183	41	22,40	95	51,91	47	25,68	0	0,00
mazowieckie	314	22	7,01	190	60,51	99	31,53	3	0,96
opolskie	71	2	2,82	41	57,75	26	36,62	2	2,82
podkarpackie	160	0	0,00	93	58,13	67	41,88	0	0,00
podlaskie	119	2	1,68	74	62,18	43	36,13	0	0,00
pomorskie	123	8	6,50	56	45,53	58	47,15	1	0,81
śląskie	167	25	14,97	68	40,72	69	41,32	5	2,99
świętokrzyskie	102	11	10,78	66	64,71	25	24,51	0	0,00
warmińsko-mazurskie	116	6	5,17	76	65,52	34	29,31	0	0,00
wielkopolskie	226	7	3,10	145	64,16	72	31,86	2	0,88
zachodniopomorskie	113	6	5,31	65	57,52	42	37,17	0	0,00

źródło: Geoportal Krajowy Na Mapie - narzędzie Monitoring Planów Ogólnych

Liczby nie mówią wszystkiego, ale dobrze obrazują skalę wyzwań, z jakimi wchodzimy w 2026 rok. Mimo intensywnej pracy w wielu gminach, postęp w uchwalaniu planów ogólnych jest wolniejszy, niż zakładano.

Dane, z których korzysta administracja centralna

Dane prezentowane w artykule pochodzą z Monitoringu Planów Ogólnych, prowadzonego w Geoportalu Na Mapie, który w krótkim czasie stał się jednym z kluczowych punktów odniesienia dla administracji centralnej.

Z naszego monitoringu korzysta Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, wykorzystując go na potrzeby sprawozdawcze i analityczne. To oznacza, że dane, które trafiają do tego artykułu, są tymi samymi informacjami, na których opierają się decyzje i raporty przygotowywane na poziomie rządowym.

To ważny sygnał dla samorządów, inwestorów i branży nieruchomości – Monitoring Planów Ogólnych jest dziś jednym z najbardziej aktualnych i wiarygodnych źródeł wiedzy o realnym postępie prac nad POG w gminach w całej Polsce.

To dane, które faktycznie „pracują” w obiegu administracyjnym.

Ile gmin opublikowało projekty POG w poszczególnych województwach?

Odsetek gmin w województwie, które opublikowały projekt POG [%]. Źródło: Geoportal Na Mapie

Mapa jasno pokazuje, że różnice regionalne w zaawansowaniu planów ogólnych są bardzo duże. Liderzy zbliżają się do poziomu 50% gmin z projektami POG, podczas gdy najsłabsze województwa wciąż balansują w okolicach 20–25%.

TOP 5 województw z największą liczbą projektów POG

Jeśli spojrzymy nie na bezwzględną liczbę projektów, ale na odsetek gmin, które udostępniły projekt planu ogólnego, obraz sytuacji staje się jeszcze ciekawszy. Mapa wyraźnie pokazuje regiony, gdzie prace nad POG są najbardziej zaawansowane procentowo.

TOP 5 województw – liderzy pod względem % gmin z projektami POG:

Pomorskie – 47,2% gmin
Bezapelacyjny lider w skali kraju. Niemal co druga gmina w województwie ma już opublikowany projekt planu ogólnego. To pokazuje bardzo dobre przygotowanie samorządów do reformy.
Lubuskie – 43,9% gmin
Choć województwo jest niewielkie, procentowo radzi sobie bardzo dobrze. To przykład, że mniejsza skala administracyjna może sprzyjać szybszym decyzjom.
Podkarpackie – 41,9% gmin
Jedno z największych zaskoczeń. Region, który rzadko trafia na czołówki rankingów, tym razem wyraźnie wyprzedza większość kraju.
Śląskie – 41,3% gmin
Wysoka presja inwestycyjna i gęsta zabudowa wyraźnie mobilizują samorządy. Śląskie jest w ścisłej krajowej czołówce.
Zachodniopomorskie – 37,2% gmin
Stabilny wynik powyżej średniej krajowej. Region wyraźnie przyspieszył prace nad planami ogólnymi w 2025 roku.

Te województwa – zaznaczone na mapie najciemniejszymi kolorami – są dziś najbliżej pełnego wdrożenia planów ogólnych i mają największe szanse, by bezpiecznie zmieścić się w nowych ramach czasowych do 31 sierpnia 2026 r.

Przeczytaj także:

Stan planowania przestrzennego w Polsce: Analiza OnGeo 2025 r.

Procentowy udział gmin, które opublikowały projekt POG w danym województwie. Źródło: Geoportal Na Mapie

Gdzie sytuacja wygląda najsłabiej? Województwa z najniższym odsetkiem projektów POG

Mapa i wykres pokazuje też regiony, które wyraźnie odstają od reszty kraju. W tych województwach projekty planów ogólnych pojawiają się najrzadziej, a tempo prac pozostaje niskie.

Najtrudniejsza sytuacja województw pod względem % gmin z projektami POG:

Łódzkim – 22,0% gmin
Najniższy wynik w kraju. Zaledwie co piąta gmina udostępniła projekt POG, co stawia region w trudnej pozycji przed 2026 rokiem.
Świętokrzyskim – 24,5% gmin
Jeden z najsłabszych rezultatów procentowych. Bez wyraźnego przyspieszenia ryzyko opóźnień pozostaje wysokie.
Dolnośląskim – 25,4% gmin
Zaskakująco niski wynik jak na region o dużej dynamice inwestycyjnej i urbanistycznej.
Małopolskim – 25,7% gmin
Duża liczba gmin i złożona struktura przestrzenna wyraźnie spowalniają proces.
Kujawsko-pomorskim – 27,1% gmin
Wynik poniżej średniej krajowej, wskazujący na wolne przechodzenie z etapu prac do publikacji projektów.

Te województwa – zaznaczone na mapie jaśniejszymi kolorami – mają dziś największy dystans do liderów. Jeśli tempo nie wzrośnie, część gmin z tych regionów może mieć realny problem z domknięciem procedur nawet przy wydłużonym terminie.

Opublikowane projekty POG w podziale na powiaty

Odsetek gmin w powiecie, które opublikowały projekt POG [%]. Źródło: Geoportal Na Mapie

Mapa przedstawia zróżnicowanie przestrzenne odsetka gmin, które opublikowały projekty Planów Ogólnych (POG), w ujęciu powiatowym. Widoczna jest duża nierównomierność postępu prac, zarówno pomiędzy regionami, jak i w obrębie poszczególnych województw.

Układ mapy potwierdza, że tempo publikacji projektów POG ma charakter lokalny, zależny od aktywności poszczególnych gmin, zaplecza organizacyjnego oraz presji inwestycyjnej, a nie wyłącznie od położenia regionalnego.

Co z gminami, które nie zdążą z planem ogólnym?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań – i trudno się dziwić. Mimo wydłużenia terminu do 31 sierpnia 2026 r., część gmin wciąż może nie wyrobić się na czas.

Jeśli gmina nie uchwali planu ogólnego, konsekwencje mogą być poważne. W praktyce oznacza to ograniczenie możliwości prowadzenia nowej zabudowy, a w skrajnym przypadku – realny zastój inwestycyjny. Brak POG utrudnia wydawanie decyzji administracyjnych i zwiększa niepewność prawną zarówno po stronie urzędu, jak i inwestorów.

Warto jednak podkreślić jedno – nie wszystkie gminy muszą zdążyć, aby Polska spełniła warunki stawiane przez Komisję Europejską. Obniżenie progu z 80% do 50% gmin sprawia, że system ma większą elastyczność. Dla poszczególnych samorządów nie jest to jednak powód do spokoju – lokalnie brak planu ogólnego nadal oznacza problemy.

Krótko mówiąc: państwo jako całość może „zmieścić się w limicie”, ale konkretna gmina, która się spóźni, odczuje to bardzo wyraźnie.

Wyzwania i perspektywy na 2026 rok

Reforma miała wprowadzić porządek i przewidywalność, ale rok 2025 pokazał, że wdrożenie POG to proces skomplikowany i czasochłonny. Gminy wciąż borykają się z brakami kadrowymi, skomplikowanymi konsultacjami i zmianami przepisów.

Przesunięcie terminu daje oddech, ale presja czasu rośnie – do końca czerwca 2026 roku zostało zaledwie pół roku. Jeśli tempo prac nie przyspieszy, wiele samorządów może nie zdążyć, co grozi chaosem w wydawaniu decyzji inwestycyjnych. Z drugiej strony rosnąca liczba projektów (811 gmin) daje nadzieję na masowe uchwalenia w najbliższych miesiącach.

Przeczytaj także:

Plany ogólne z nowym terminem - Bruksela robi ukłon wobec gmin

Ile trwa wdrożenie planu ogólnego gminy?

To pytanie często zaskakuje osoby spoza administracji. W teorii wszystko wygląda prosto, ale w praktyce wdrożenie planu ogólnego to długi i wieloetapowy proces.

Średni czas przygotowania POG to:

12–18 miesięcy w mniejszych gminach,
nawet 24 miesiące lub więcej w dużych miastach i gminach o skomplikowanej strukturze przestrzennej.

Podsumowanie

Reforma planowania przestrzennego w Polsce to ogromne wyzwanie administracyjne i logistyczne. 2025 rok pokazał, że wprowadzenie planów ogólnych wymaga nie tylko zmian w prawie, ale też wsparcia dla samorządów w realizacji procedur. Rok 2026 może być przełomowy – jeśli gminy przyspieszą, POG stanie się realnym narzędziem przyspieszającym inwestycje i porządkującym przestrzeń.

Jak Wy oceniacie szanse na uchwalenie planów ogólnych do końca czerwca 2026 roku? Czy reforma będzie sukcesem, czy wymaga dalszych zmian?