Plany ogólne w Polsce – podsumowanie 2025 roku i perspektywy na 2026

Rok 2025 okazał się prawdziwym testem dla reformy planowania przestrzennego w Polsce. Wprowadzona w 2023 roku ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miała zrewolucjonizować sposób, w jaki gminy zarządzają swoją przestrzenią. Kluczowym narzędziem miały stać się plany ogólne (POG) - zastępujące dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Celem było uproszczenie procedur i przyspieszenie decyzji inwestycyjnych.

Jednak rzeczywistość okazała się bardziej skomplikowana. Wdrożenie reformy napotkało liczne wyzwania - od braku zasobów w gminach po złożone procedury konsultacyjne. Liczby nie oddają wszystkiego, ale dobrze pokazują skalę problemów, z jakimi samorządy wchodzą w 2026 rok.

Plany ogólne (POG) stają się kluczowym narzędziem planowania przestrzennego w polskich gminach.
Reforma napotkała liczne trudności, dlatego termin przyjęcia POG został wydłużony do 31 sierpnia 2026 r., a wymagany próg obniżono do 50% gmin.
Artykuł prezentuje aktualne dane wdrażania planów ogólnych w Polsce.
Wyjaśnia konsekwencje dla gmin, które nie zdążą z POG, oraz wpływ zmian na decyzje o warunkach zabudowy.
To praktyczne podsumowanie zmian ważnych dla samorządów, inwestorów i rynku nieruchomości

Kluczowe wydarzenia 2025 roku w kontekście planów ogólnych

Rok 2025 był pełen "pierwszych razów" i dynamicznych zmian:

Pierwszy uchwalony plan ogólny: To symboliczny moment, pokazujący, że reforma ruszyła z miejsca w niektórych gminach.
Pierwsze unieważnienie planu ogólnego: Ujawniło problemy z procedurami i zgodnością z prawem.
Pierwsze zaskarżenie planu ogólnego do sądu administracyjnego: Sygnalizuje potencjalne konflikty prawne, które mogą opóźnić wdrożenie w innych samorządach.
Szereg zmian legislacyjnych: Aż 4 nowelizacje ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które miały "ratować" reformę w trakcie jej wdrażania. Te poprawki dotyczyły m.in. uproszczenia procedur, przedłużenia terminów i dostosowania do realiów gminnych.

Mimo grudniowego "przyspieszenia" w 2025 roku, nawet 1% gmin w Polsce nie uchwaliło jeszcze planu ogólnego. To pokazuje, jak daleko jesteśmy od pełnego wdrożenia reformy.

Plany ogólne - jak wygląda sytuacja w liczbach?

Termin na przyjęcie POG został przesunięty z 31 grudnia 2025 r. na koniec sierpnia 2026 r. - dzięki temu setki gmin uniknęły paraliżu inwestycyjnego. Bez tej zmiany, od stycznia 2026 r. wiele samorządów nie mogłoby wydawać decyzji o warunkach zabudowy, co sparaliżowałoby lokalny rynek nieruchomości.

Dane zebrane w ramach monitoringu planów ogólnych prowadzonych przez geoportal Na Mapie są alarmujące:

Na styczeń 2026 roku sytuacja przedstawia się następująco (dane dla wszystkich 2479 gmin w Polsce).

POG uchwalony i opublikowany: 14 gmin (ok. 0,56%)
Projekt POG udostępniony: 811 gmin (ok. 32,71%)
Prace nad POG rozpoczęte: 1449 gmin (ok. 58,46%)
Brak uchwały o przystąpieniu do prac: 205 gmin (ok. 8,27%)

Postęp prac w województwach nad wdrażaniem planów ogólnych. Źródło: Geoportal Na Mapie

Szczegółowa analiza postępu prac nad planami ogólnymi w Polsce wykonana przez ekspertów portalu Na Mapie

Dzięki wprowadzonemu narzędziu Monitoringu Planów ogólnych (dostępnemu na Geoportalu Na Mapie), prezentujemy Państwu szczegółową analizę postępu prac nad uchwaleniem planów ogólnych w Polsce w podziale na województwa.

NAZWA WOJEWÓDZTWA	LICZBA GMIN	BRAK UCHWAŁY O PRZYSTĄPIENIU		PRACE NAD POG ZOSTAŁY ROZPOCZĘTE		PROJEKT POG UDOSTĘPNIONY		POG UCHWALONY
NAZWA WOJEWÓDZTWA	LICZBA GMIN	LICZBA GMIN	[%]	LICZBA GMIN	[%]	LICZBA GMIN	[%]	LICZBA GMIN	[%]
dolnośląskie	169	20	11,83	105	62,13	43	25,44	1	0,59
kujawsko-pomorskie	144	4	2,78	101	70,14	39	27,08	0	0,00
lubelskie	213	31	14,55	110	51,64	72	33,80	0	0,00
lubuskie	82	2	2,44	44	53,66	36	43,90	0	0,00
łódzkie	177	18	10,17	120	67,80	39	22,03	0	0,00
małopolskie	183	41	22,40	95	51,91	47	25,68	0	0,00
mazowieckie	314	22	7,01	190	60,51	99	31,53	3	0,96
opolskie	71	2	2,82	41	57,75	26	36,62	2	2,82
podkarpackie	160	0	0,00	93	58,13	67	41,88	0	0,00
podlaskie	119	2	1,68	74	62,18	43	36,13	0	0,00
pomorskie	123	8	6,50	56	45,53	58	47,15	1	0,81
śląskie	167	25	14,97	68	40,72	69	41,32	5	2,99
świętokrzyskie	102	11	10,78	66	64,71	25	24,51	0	0,00
warmińsko-mazurskie	116	6	5,17	76	65,52	34	29,31	0	0,00
wielkopolskie	226	7	3,10	145	64,16	72	31,86	2	0,88
zachodniopomorskie	113	6	5,31	65	57,52	42	37,17	0	0,00

źródło: Geoportal Krajowy Na Mapie - narzędzie Monitoring Planów Ogólnych

Liczby nie mówią wszystkiego, ale dobrze obrazują skalę wyzwań, z jakimi wchodzimy w 2026 rok. Mimo intensywnej pracy w wielu gminach, postęp w uchwalaniu planów ogólnych jest wolniejszy, niż zakładano.

Przeczytaj także:

Plany ogólne z nowym terminem - Bruksela robi ukłon wobec gmin

Ile gmin opublikowało POG w poszczególnych województwach?

Opublikowane projekty planów ogólnych w podziale na województwa w Polsce. Źródło: Geoportal Na Mapie

TOP 5 województw z największą liczbą projektów POG

Patrząc na liczbę udostępnionych projektów planów ogólnych, wyraźnie widać, że kilka województw wyraźnie wyprzedza resztę kraju. To właśnie tam gminy najczęściej przeszły z etapu analiz do realnego pokazywania dokumentów mieszkańcom.

TOP 5 województw – liderzy projektów POG:

Mazowieckie – 99 gmin (31,53%)
Bez niespodzianki. Największe województwo w kraju i jednocześnie lider pod względem liczby projektów. Skala jest ogromna, ale tempo prac pokazuje, że samorządy potraktowały reformę bardzo serio.
Wielkopolskie – 72 gminy (31,86%)
Stabilny, konsekwentny postęp. Dużo gmin jest już na etapie konsultacji, co sugeruje, że w 2026 roku możemy zobaczyć tu sporą falę uchwaleń.
Lubelskie – 72 gminy (33,80%)
Bardzo dobry wynik procentowy. Choć to region wschodni, często postrzegany jako „wolniejszy”, dane pokazują coś zupełnie innego.
Śląskie – 69 gmin (41,32%)
Lider pod względem odsetka gmin z projektami POG. Gęsta zabudowa i presja inwestycyjna wyraźnie mobilizują samorządy do działania.
Podkarpackie – 67 gmin (41,88%)
Jedno z największych pozytywnych zaskoczeń. Wysoki procent gmin z projektami pokazuje, że region nie chce zostać w tyle przed 2026 rokiem.

Te województwa mają dziś największe szanse, by w najbliższych miesiącach przejść od projektów do faktycznych uchwał.

Przeczytaj także:

Stan planowania przestrzennego w Polsce: Analiza OnGeo 2025 r.

Procentowy udział gmin, które opublikowały projekt POG w danym województwie. Źródło: Geoportal Na Mapie

Gdzie sytuacja wygląda najgorzej?

Niestety, nie wszędzie tempo prac jest podobne. Są regiony, w których projekty POG pojawiają się sporadycznie, a część gmin wciąż tkwi na bardzo wczesnym etapie – albo nie zaczęła prac wcale.

Najtrudniejsza sytuacja występuje w:

Świętokrzyskim – 25 gmin (24,51%)
Jeden z najsłabszych wyników procentowych w kraju. Jeśli tempo się nie zmieni, czerwiec 2026 może być tu bardzo problematyczny.
Opolskim – 26 gmin (36,62%)
Najmniejsze województwo, ale nawet biorąc to pod uwagę – postęp jest bardzo powolny.
Łódzkim – 39 gmin (22,03%)
Zaskakująco niski wynik jak na centralne województwo z dużą liczbą gmin.
Dolnośląskim – 43 gminy (25,44%)
Region dynamiczny gospodarczo, ale w planowaniu ogólnym wyraźnie hamuje.
Warmińsko-mazurskim – 34 gminy (29,31%)
Dużo gmin rozpoczęło prace, ale przejście do etapu projektu idzie bardzo wolno.

W tych województwach ryzyko, że część gmin nie zdąży z POG do końca czerwca 2026 roku, jest realne – zwłaszcza jeśli nie nastąpi wyraźne przyspieszenie w pierwszej połowie roku.

Co z gminami, które nie zdążą z planem ogólnym?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań – i trudno się dziwić. Mimo wydłużenia terminu do 31 sierpnia 2026 r., część gmin wciąż może nie wyrobić się na czas.

Jeśli gmina nie uchwali planu ogólnego, konsekwencje mogą być poważne. W praktyce oznacza to ograniczenie możliwości prowadzenia nowej zabudowy, a w skrajnym przypadku – realny zastój inwestycyjny. Brak POG utrudnia wydawanie decyzji administracyjnych i zwiększa niepewność prawną zarówno po stronie urzędu, jak i inwestorów.

Warto jednak podkreślić jedno – nie wszystkie gminy muszą zdążyć, aby Polska spełniła warunki stawiane przez Komisję Europejską. Obniżenie progu z 80% do 50% gmin sprawia, że system ma większą elastyczność. Dla poszczególnych samorządów nie jest to jednak powód do spokoju – lokalnie brak planu ogólnego nadal oznacza problemy.

Krótko mówiąc: państwo jako całość może „zmieścić się w limicie”, ale konkretna gmina, która się spóźni, odczuje to bardzo wyraźnie.

Wyzwania i perspektywy na 2026 rok

Reforma miała wprowadzić porządek i przewidywalność, ale rok 2025 pokazał, że wdrożenie POG to proces skomplikowany i czasochłonny. Gminy wciąż borykają się z brakami kadrowymi, skomplikowanymi konsultacjami i zmianami przepisów.

Przesunięcie terminu daje oddech, ale presja czasu rośnie – do końca czerwca 2026 roku zostało zaledwie pół roku. Jeśli tempo prac nie przyspieszy, wiele samorządów może nie zdążyć, co grozi chaosem w wydawaniu decyzji inwestycyjnych. Z drugiej strony rosnąca liczba projektów (811 gmin) daje nadzieję na masowe uchwalenia w najbliższych miesiącach.

Ile trwa wdrożenie planu ogólnego gminy?

To pytanie często zaskakuje osoby spoza administracji. W teorii wszystko wygląda prosto, ale w praktyce wdrożenie planu ogólnego to długi i wieloetapowy proces.

Średni czas przygotowania POG to:

12–18 miesięcy w mniejszych gminach,
nawet 24 miesiące lub więcej w dużych miastach i gminach o skomplikowanej strukturze przestrzennej.

Podsumowanie

Reforma planowania przestrzennego w Polsce to ogromne wyzwanie administracyjne i logistyczne. 2025 rok pokazał, że wprowadzenie planów ogólnych wymaga nie tylko zmian w prawie, ale też wsparcia dla samorządów w realizacji procedur. Rok 2026 może być przełomowy – jeśli gminy przyspieszą, POG stanie się realnym narzędziem przyspieszającym inwestycje i porządkującym przestrzeń.

Jak Wy oceniacie szanse na uchwalenie planów ogólnych do końca czerwca 2026 roku? Czy reforma będzie sukcesem, czy wymaga dalszych zmian?