Czym jest kod TERYT?

Kod TERYT to identyfikator jednostki podziału terytorialnego Polski z Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju, prowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny. Siedmiocyfrowy identyfikator gminy (TERC) składa się z symbolu województwa (2 cyfry), powiatu (2 cyfry) i gminy (3 cyfry, z których ostatnia oznacza rodzaj jednostki). Kod TERYT jest też początkiem identyfikatora każdej działki ewidencyjnej.

Czym jest TERYT?

TERYT to krajowy rejestr urzędowy podziału terytorialnego kraju, czyli system identyfikatorów i nazw jednostek podziału terytorialnego Polski: województw, powiatów, gmin, miejscowości i ulic. Rejestr prowadzi Główny Urząd Statystyczny, a jego kody są standardem identyfikacji terytorialnej dla urzędowych rejestrów i systemów informacyjnych administracji publicznej.

Rejestr TERYT obejmuje cztery systemy:

W ramach NOBC prowadzony jest Centralny Katalog Ulic (ULIC). Każda para „cecha i nazwa ulicy” (np. ul. Polna, al. Lipowa) ma w nim pięciocyfrowy identyfikator.

Kod TERYT w potocznym rozumieniu to najczęściej identyfikator z systemu TERC, czyli kod województwa, powiatu lub gminy.

TERYT w przepisach polskiego prawa

Podstawą prawną rejestru TERYT są:

• ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, która nakłada na Prezesa GUS obowiązek prowadzenia krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju,
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 1998 nr 157 poz. 1031 z późn. zm.).

Kody TERYT są standardem identyfikacji terytorialnej dla urzędowych rejestrów. Wykorzystuje je m.in. ewidencja gruntów i budynków: zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 2021 r. kod TERYT jest częścią identyfikatora każdej działki ewidencyjnej. Same zmiany podziału terytorialnego, np. utworzenie gminy lub zmianę jej granic, wprowadza Rada Ministrów w rozporządzeniach, a GUS aktualizuje na tej podstawie rejestr.

Co oznaczają cyfry kodu TERYT?

Identyfikator gminy w systemie TERC ma 7 cyfr i składa się z trzech członów: symbolu województwa, symbolu powiatu i trzycyfrowego symbolu gminy. Dla wygody można go zapisać jako WW PP GG R:

Kodów nie trzeba znać na pamięć, bo wszystkie sprawdzisz w wyszukiwarce GUS. Warto jednak rozumieć ich budowę, bo pozwala ona od razu ocenić, czy kod jest poprawny.

Kody TERYT województw

Symbole województw to liczby parzyste, nadawane w kolejności alfabetycznej. GUS przewiduje dla nich zakres od 02 do 98, ale 16 obecnych województw ma kody od 02 do 32. Nieparzysty symbol województwa oznacza więc, że kod jest błędny lub nie pochodzi z TERYT.

Kod powiatu i gminy

Trzecia i czwarta cyfra oznaczają powiat. Powiaty mają symbole od 01 do 60, a miasta na prawach powiatu od 61 do 99, nadawane alfabetycznie. Piąta i szósta cyfra to numer gminy w powiecie: najpierw numerowane są gminy miejskie, potem wiejskie i miejsko-wiejskie.

Kod gminy pomaga odróżnić miejscowości o tych samych nazwach, ale sam nie zawsze wystarczy. Wsi o nazwie Nowa Wieś czy Wola jest w Polsce kilkaset, a kilka może leżeć nawet w jednej gminie. Konkretną miejscowość jednoznacznie identyfikuje jej kod SIMC.

Ostatnia cyfra: rodzaj gminy

Ostatnia, siódma cyfra kodu określa rodzaj jednostki:

Przykład: jak odczytać kod TERYT 1261011?

• 12: województwo małopolskie,
• 61: miasto na prawach powiatu Kraków,
• 011: symbol gminy, w którym 01 to numer gminy, a 1 oznacza gminę miejską.

Kod TERYT a identyfikator działki ewidencyjnej

Kod TERYT jest pierwszą częścią identyfikatora każdej działki ewidencyjnej w Polsce. Identyfikator działki ma postać:

WWPPGG_R.XXXX.NDZ

• WWPPGG_R: identyfikator jednostki ewidencyjnej, czyli kod TERYT gminy lub jej części, z podkreślnikiem przed cyfrą rodzaju,
• XXXX: numer obrębu ewidencyjnego,
• NDZ: numer działki, np. 123/4.

Gdy działki są numerowane w ramach arkuszy mapy ewidencyjnej, identyfikator ma postać WWPPGG_R.XXXX.AR_NR.NDZ, gdzie AR_NR to numer arkusza. To wariant szczególny, nie każdy identyfikator go zawiera.

Przykład: 126101_1.0001.123/4 to działka nr 123/4 w obrębie 0001 w gminie miejskiej Kraków.

Jeśli szukasz „numeru TERYT działki”, zwykle chodzi o pierwszą część tego identyfikatora (np. 126101_1) albo o cały identyfikator. Znajdziesz go na w Geoportalu Krajowym na Mapie, w wypisie z rejestru gruntów oraz w Raporcie o Terenie OnGeo.pl, który podaje identyfikator i pozostałe dane działki z EGiB.

Jak sprawdzić kod TERYT?

1. Wyszukiwarka GUS: na stronie eteryt.stat.gov.pl wpisz nazwę województwa, powiatu, gminy, miejscowości lub ulicy. Wyszukiwarka pokaże identyfikatory jednostek terytorialnych (TERC), miejscowości (SIMC) i ulic (ULIC). Dostęp jest bezpłatny.
2. Identyfikator działki: odczytaj pierwszą część identyfikatora działki z mapy ewidencyjnej lub wypisu z EGiB.
3. Geoportal: po kliknięciu działki na mapie zobaczysz jej pełny identyfikator wraz z kodem TERYT.

Do czego przydaje się kod TERYT?

Znajomość kodu TERYT i umiejętność sprawdzenia jego poprawności przydaje się m.in.:

• przy wypełnianiu wniosków urzędowych i o dotacje, gdzie trzeba podać kod gminy,
• przy identyfikacji działki i zamawianiu dokumentów z ewidencji gruntów i budynków,
• przy wyszukiwaniu danych w Banku Danych Lokalnych GUS,
• przy pracy z danymi przestrzennymi i adresowymi w systemach GIS.

Kod TERYT nie służy natomiast do wyszukiwania ksiąg wieczystych: numer KW zaczyna się od kodu sądu rejonowego. Jak go ustalić, wyjaśniamy w artykule jak znaleźć numer księgi wieczystej.

Sprawdź też dane swojej gminy lub miasta w geoportalu OnGeo.pl: MPZP, mapę gminy, statystyki, zabytki, decyzje środowiskowe, obszary chronione i rejestr pozwoleń na budowę. Pełną diagnozę działki przygotujesz w Raporcie o Terenie OnGeo.pl, opartym na największej zharmonizowanej bazie danych przestrzennych w Polsce. Zakres raportu zależy od wybranych tematów i dostępności danych.

FAQ: kod TERYT

Co to jest kod TERYT?

To identyfikator jednostki podziału terytorialnego z Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju, prowadzonego przez GUS. Kod gminy ma 7 cyfr: 2 dla województwa, 2 dla powiatu i 3 dla gminy, z których ostatnia oznacza rodzaj jednostki.

Jak sprawdzić kod TERYT gminy?

W wyszukiwarce GUS na stronie eteryt.stat.gov.pl albo z pierwszej części identyfikatora działki ewidencyjnej położonej w tej gminie.

Co oznacza ostatnia cyfra kodu TERYT?

Rodzaj jednostki: 1 to gmina miejska, 2 wiejska, 3 miejsko-wiejska, 4 miasto w gminie miejsko-wiejskiej, 5 obszar wiejski w gminie miejsko-wiejskiej, 8 dzielnica m.st. Warszawy, 9 delegatura w Krakowie, Łodzi, Poznaniu lub Wrocławiu.

Czy numer TERYT działki to to samo co kod TERYT?

Nie do końca. Kod TERYT gminy jest pierwszą częścią identyfikatora działki, np. 126101_1. Pełny identyfikator zawiera jeszcze numer obrębu i numer działki, np. 126101_1.0001.123/4.

Jakie kody TERYT mają województwa?

Parzyste liczby od 02 (dolnośląskie) do 32 (zachodniopomorskie). Kod 14 to mazowieckie, a 12 małopolskie.

Jak sprawdzić, która to miejscowość, jeśli nazwa się powtarza?

Po kodzie SIMC. To stały, siedmiocyfrowy identyfikator każdej miejscowości, dostępny w wyszukiwarce eteryt.stat.gov.pl.

Kto prowadzi rejestr TERYT?

Główny Urząd Statystyczny, na podstawie ustawy o statystyce publicznej.

Źródła

• Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, Dz.U. 1998 nr 157 poz. 1031 z późn. zm.
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
• Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków (2021): budowa identyfikatora działki
• GUS: ogólna charakterystyka systemów rejestru TERYT
• GUS: wyszukiwarka eTERYT