Koniec podwójnej prowizji pośrednika nieruchomości? Nowe przepisy zmienią rynek

Prowizja pośrednika nieruchomości to temat, który wkrótce może przejść rewolucyjne zmiany. Do 2014 roku pośrednicy musieli posiadać licencję państwową. Obecnie pośrednikiem może zostać każdy, kto nie był karany i posiada ubezpieczenie OC. Deregulacja zawodu doprowadziła do spadku profesjonalizmu oraz wzrostu nieuczciwych praktyk.

W marcu 2026 roku temat wrócił do debaty publicznej za sprawą konkretnego projektu ustawy. Sprawdzamy, co dokładnie przewiduje i co oznacza dla kupujących oraz sprzedających.

Posłowie Polski 2050 złożyli projekt ustawy zakazujący pośrednikom reprezentowania obu stron tej samej transakcji - koniec z pobieraniem prowizji jednocześnie od kupującego i sprzedającego
Rozważane jest ustawowe ograniczenie maksymalnej wysokości prowizji, choć konkretne stawki nie zostały jeszcze określone
Wiceminister Lewandowski popiera powrót Komisji Odpowiedzialności Zawodowej - klienci zyskają możliwość składania skarg bez drogi sądowej
Branża nieruchomości jest podzielona: PFRN sprzeciwia się zakazowi podwójnej reprezentacji, postulując jednocześnie rejestr pośredników i wymóg wykształcenia

Zakaz podwójnej prowizji - jakie zmiany wprowadza projekt ustawy

Projekt ustawy posłów Polski 2050, popierany przez wiceministra rozwoju, zakłada wprowadzenie zakazu reprezentowania obu stron transakcji przez jednego pośrednika. Pośrednik zobowiązany będzie do wyboru jednej strony umowy.

Uzasadnienie tej regulacji odnosi się do konfliktu interesów - niemożliwe jest równoczesne negocjowanie maksymalnej ceny dla sprzedającego oraz minimalnej dla kupującego.

Konsekwencje finansowe planowanych zmian

Nowe przepisy eliminują możliwość pobierania wynagrodzenia od obu stron transakcji. Aktualne stawki prowizji kształtują się na poziomie 1-5% wartości nieruchomości. W przypadku droższych lokali oznacza to kwoty sięgające dziesiątek tysięcy złotych.

Rozważane jest wprowadzenie ustawowych limitów wysokości prowizji. Konkretne stawki maksymalne pozostają do ustalenia, jednak sama zapowiedź wywołuje znaczące reakcje środowiska branżowego.

Przeczytaj także:

Prowizja dla pośredników nieruchomości od obu stron transakcji - czy to legalne?

Stanowisko resortu rozwoju

Wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski określa priorytety regulacji: "Kluczowe jest dla mnie jednak uregulowanie minimalnej treści umowy i obowiązków pośrednika, aby było wiadomo, za co bierze pieniądze. Co do prowizji, to nie chcę rozstrzygać, czy można będzie ją pobierać od dwóch stron, ale jeśli miałaby pozostać taka możliwość, to informacja na ten temat musi się znaleźć w umowie pośrednictwa".

Rozszerzenie obowiązków informacyjnych

Projekt definiuje precyzyjnie zakres obowiązków pośredników wobec klientów. Kluczowe elementy obejmują:

Dokładne informowanie o stanie prawnym nieruchomości
Przedstawienie kosztów utrzymania lokalu
Ujawnienie istotnych okoliczności wpływających na transakcję
Transparentność wszystkich aspektów finansowych umowy

Komisja Odpowiedzialności Zawodowej - powrót do profesjonalnych standardów

Wiceminister rozwoju Tomasz Lewandowski zapowiada przywrócenie Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, która funkcjonowała do stycznia 2014 roku. KOZ posiadała uprawnienia do rozpatrywania skarg na pośredników oraz nakładania sankcji dyscyplinarnych - począwszy od upomnienia i nagany, poprzez zawieszenie licencji na okres od trzech miesięcy do roku, aż po całkowite pozbawienie licencji zawodowej.

Skutki deregulacji zawodu pośrednika

Zmiany prawne z 2014 roku zlikwidowały nie tylko obowiązek posiadania licencji, ale również wymagania dotyczące wykształcenia, kwalifikacji i niekaralności. Zniesiono obowiązkowe szkolenia oraz standardy kompetencji zawodowych. Konsekwencją tych zmian było pojawienie się na rynku firm świadczących usługi bez odpowiedniego przygotowania merytorycznego, co przyczyniło się do osłabienia prestiżu zawodu.

Obecne wymagania ograniczają się do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na kwotę 25 000 euro, przy czym przepisy nie określają sankcji za jego brak. Polska Federacja Rynku Nieruchomości postuluje wprowadzenie rejestru pośredników oraz wymogu średniego wykształcenia.

Mechanizmy kontroli zawodowej

Planowana KOZ będzie rozpatrywać skargi składane przez klientów. Po potwierdzeniu zasadności zarzutów komisja będzie uprawniona do nakładania kar finansowych do wysokości sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Ten system kontroli ma na celu przywrócenie odpowiedzialności zawodowej w branży nieruchomości oraz podniesienie standardów świadczonych usług.

Stanowisko środowiska nieruchomości wobec planowanych zmian

Branża nieruchomości od ponad roku postuluje uregulowanie zawodu. Polska Federacja Rynku Nieruchomości identyfikuje najczęstsze problemy związane z działalnością pośredników - brak weryfikacji oferowanych nieruchomości obejmuje sprawdzenie osób zameldowanych, potwierdzenie granic działek oraz podstawy nabycia.

Paweł Szymański, prezydent PFRN, wskazuje minimalne wymagania dla zawodu: rejestr pośredników, wymóg średniego wykształcenia oraz podwyższenie minimalnej kwoty gwarancyjnej ubezpieczenia OC.

Stanowisko branży wobec zakazu podwójnej prowizji pozostaje krytyczne. "W odniesieniu do ograniczenia możliwości reprezentowania wyłącznie jednej strony transakcji, uważamy, że stanowi to zbyt daleko idącą ingerencję w zasadę swobody umów. Naszym zdaniem, jeśli strony się zgodzą na to, by pośrednik reprezentował kupującego i sprzedającego, to prawo nie powinno tego zabraniać" - wyjaśnia Szymański.

Marek Urban, prezes Krajowej Izby Gospodarki Nieruchomościami, proponuje alternatywne rozwiązanie. Akceptuje zakaz podwójnego reprezentowania pod warunkiem wprowadzenia obowiązku korzystania z usług pośrednika przy każdej transakcji sprzedaży i wynajmu - model funkcjonujący w Wielkiej Brytanii.

Środowisko branżowe podkreśla potrzebę regulacji zawodu przy zachowaniu swobody kontraktowej między uczestnikami transakcji.

Praktyczne skutki nowych regulacji dla uczestników rynku

Planowane zmiany prawne wprowadzą nowe standardy funkcjonowania rynku nieruchomości. Zakaz podwójnej prowizji wraz z przywróceniem Komisji Odpowiedzialności Zawodowej określi jasne ramy prawne dla transakcji nieruchomości.

Środowisko zawodowe przedstawia różnorodne stanowiska wobec proponowanych regulacji. Postuluje profesjonalizację zawodu przy zachowaniu elastyczności umów między stronami transakcji.

Co nowe przepisy oznaczają dla kupującego i sprzedającego w praktyce?

Kupujący będzie wiedział od początku, czy pośrednik działa wyłącznie w jego interesie.
Sprzedający nie będzie już domyślał się, czy agent negocjuje cenę na jego korzyść.
W przypadku problemów z pośrednikiem pojawi się realna ścieżka skargi - bez konieczności wchodzenia na drogę sądową.

Nowe przepisy mają szansę podnieść standardy zawodowe oraz wyeliminować praktyki budzące zastrzeżenia uczestników rynku. Kluczowe będzie zachowanie równowagi między regulacją zawodu a swobodą działalności gospodarczej.