Podatek katastralny 2026. Co planują politycy i czy wejdzie w życie?

Podatek katastralny w 2026 r. przeszedł z etapu deklaracji do etapu projektu. 20 marca 2026 r. posłowie Lewicy złożyli w Sejmie projekt podatku od wartości mieszkań, z wyższą stawką od trzeciego i kolejnego lokalu. Rząd konsekwentnie deklaruje, że nad katastrem nie pracuje. Na koniec lipca 2026 r. projekt nie miał numeru druku ani pierwszego czytania. Sprawdź, co zakłada projekt, ile mógłbyś zapłacić i jakie są argumenty obu stron.

Czym jest podatek katastralny?

Podatek katastralny to podatek od nieruchomości naliczany od jej wartości, a nie od powierzchni. Obowiązuje w większości krajów UE. W Polsce podatek od nieruchomości wciąż liczy się od metrów kwadratowych, według stawek ustalanych przez gminy w ramach limitów ustawowych.

Definicja: kataster Urzędowy rejestr nieruchomości zawierający m.in. ich wartość. Polska nie ma jednego, aktualnego rejestru wartości nieruchomości, co jest główną barierą wprowadzenia podatku katastralnego.

Co zakłada projekt podatku katastralnego z 2026 roku?

Poselski projekt Lewicy z 20 marca 2026 r. zmienia ustawę o podatkach i opłatach lokalnych. Pierwsze i drugie mieszkanie opodatkowuje stawką 0,02% wartości, a trzecie i kolejne stawką 0,5% w pierwszym roku, rosnącą o 0,1 pkt proc. rocznie do 1,5%. Podatek obejmuje lokale mieszkalne i domy jednorodzinne.

Projekt przewiduje zwolnienia z podwyższonej stawki, a liczba mieszkań obejmuje także udziały we współwłasności. Eksperci zwracają uwagę, że niewielki odziedziczony udział mógłby sprawić, że własne mieszkanie podatnika stanie się „trzecim”. Konsultacje trwały od 23 marca do 22 kwietnia 2026 r.

Ile zapłaciłbyś według projektu?

Wyliczenia poglądowe na podstawie stawek z projektu, bez zwolnień i ulg.

Wartość mieszkań w swojej okolicy sprawdzisz w zakładce ceny nieruchomości i w Rejestrze Cen Nieruchomości.

Jakie jest stanowisko rządu i partii?

Rząd deklaruje, że nie pracuje nad podatkiem katastralnym. Projekt popiera Lewica, a KO i PSL są sceptyczne. Media informowały też o groźbie weta prezydenta.

• Rząd / Ministerstwo Finansów: 16 marca 2026 r. minister Andrzej Domański powiedział, że rząd nie prowadzi prac nad katastrem ani podatkiem od pustostanów. MF potwierdziło to w odpowiedzi na petycję z 22 stycznia 2026 r. Rząd stawia na pakiet kilkunastu ustaw mieszkaniowych do końca 2026 r. (finansowanie budownictwa, grunty pod inwestycje).
• Lewica: autor projektu. Argumentuje, że podatek ma ograniczyć spekulację i skłonić do wynajmu lub sprzedaży pustych mieszkań.
• KO: wskazuje, że kataster nie był elementem umowy koalicyjnej.
• PSL: krytyczne stanowisko.
• Razem: w 2025 r. zaproponowało własny „podatek antyspekulacyjny” (1% wartości dla 3–5 mieszkań, 2% dla 6–8, 3% od 9.), który nie zebrał wymaganych podpisów.

Równolegle w Sejmie pojawiła się petycja o podatek od pustostanów (październik 2026). Ogólnokrajowy podatek od pustostanów nie istnieje.

Argumenty za i przeciw podatkowi katastralnemu

Zwolennicy wskazują, że podatek od wartości jest sprawiedliwszy i ogranicza spekulację. Przeciwnicy ostrzegają przed obciążeniem osób o niskich dochodach, przerzuceniem kosztów na najemców i brakiem danych o wartości nieruchomości.

Argumenty zwolenników

• Podatek zależy od wartości, a nie metrażu – właściciel drogiego apartamentu płaci więcej niż właściciel tańszego lokalu.
• Zniechęca do trzymania pustych mieszkań jako lokaty kapitału.
• Podobne systemy działają w większości krajów UE; kierunek popierał m.in. Międzynarodowy Fundusz Walutowy.
• W projekcie Lewicy 1. i 2. mieszkanie płaci podobnie lub mniej niż dziś.

Argumenty przeciwników

• Polska nie ma pełnego rejestru wartości nieruchomości – wyceny mogą być nierzetelne i sporne.
• Właściciele mogą przerzucić podatek na czynsze najmu.
• Ryzyko dla osób starszych z cennym mieszkaniem i niskim dochodem.
• Projekt zawiera wiele wyjątków; jego autorzy przyznają, że nie da się oszacować skutków dla gmin z powodu braku danych.

Podatek od nieruchomości w 2026 roku – ile płacisz dziś?

W 2026 r. nadal obowiązuje podatek od nieruchomości liczony od powierzchni. Gminy ustalają stawki w ramach maksymalnych limitów, waloryzowanych co roku o inflację. Dla budynków mieszkalnych maksymalna stawka to ok. 1,25 zł/m² powierzchni użytkowej.

Podatek osoby fizyczne płacą w czterech ratach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Zwolnione są m.in. grunty rolne i leśne (objęte innymi podatkami), zabytki pod ochroną oraz nieużytki. Gminy mogą wprowadzać własne ulgi.

Jak wygląda podatek katastralny za granicą?

W krajach z katastrem stawki zwykle mieszczą się w przedziale ok. 0,2–1% wartości rocznie, z ulgami dla seniorów czy rodzin. Często podstawą jest wartość katastralna niższa od rynkowej.

• Hiszpania (IBI): ok. 0,4–1,1% wartości katastralnej, ustalane przez gminy.
• Niemcy (Grundsteuer): system zreformowany od 2025 r., stawki zależne od gminy.
• Francja (taxe foncière): podstawą jest hipotetyczny dochód z najmu.
• USA: średnio ok. 1–2% wartości, zależnie od stanu.

Polacy kupujący mieszkania za granicą powinni uwzględnić te koszty w budżecie.

Co to oznacza dla właścicieli mieszkań i działek?

Na dziś nic się nie zmienia. Projekt nie ma większości, a rząd się od niego dystansuje. Temat jednak wraca regularnie, więc warto znać wartość swoich nieruchomości.

Sprawdź średnie oraz realne ceny transakcyjne mieszkań w Raporcie o terenie OnGeo.pl

Jeśli chcesz wiedzieć, ile warte są mieszkania, domy czy działki w Twojej okolicy, warto zajrzeć do Raportu o terenie od OnGeo.pl. To narzędzie, które przedstawia dane o średnich cenach nieruchomości i pokazuje je w czytelnej, graficznej formie. 
W raporcie znajdziesz m.in. średnie ceny działek budowlanych i rolnych, ceny mieszkań i domów w promieniu nawet kilku kilometrów od wybranego adresu, mapy prezentujące rozkład cen oraz analizę trendów w danym regionie. Takie informacje to absolutna podstawa przy zakupie, sprzedaży czy inwestycji - pozwalają realnie ocenić sytuację rynkową i uniknąć przepłacania lub nietrafionej decyzji.

Zobacz: Przykładowy Raport o terenie 

FAQ

Czy podatek katastralny obowiązuje w Polsce w 2026 roku?

Nie. Podatek od nieruchomości nadal liczy się od powierzchni.

Czy jest projekt ustawy o podatku katastralnym?

Tak. 20 marca 2026 r. posłowie Lewicy złożyli w Sejmie projekt zmiany ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Na koniec lipca 2026 r. nie miał pierwszego czytania.

Ile wyniósłby podatek katastralny według projektu?

0,02% wartości od pierwszego i drugiego mieszkania oraz od 0,5% do docelowo 1,5% wartości od trzeciego i kolejnego.

Czy rząd planuje podatek katastralny?

Rząd i Ministerstwo Finansów deklarują, że nie prowadzą nad nim prac.

Czy podatek katastralny dotyczyłby pierwszego mieszkania?

W projekcie Lewicy tak, ale ze stawką 0,02% wartości, która ma zastąpić obecny podatek od metrażu.

Czy w Polsce jest podatek od pustostanów?

Nie ma ogólnokrajowego podatku od pustostanów. W Sejmie jest petycja w tej sprawie, a rząd deklaruje, że nie prowadzi prac.

Od kiedy mógłby obowiązywać podatek katastralny?

Projekt proponuje 2027 r., ale bez poparcia większości w Sejmie i rządu termin jest mało realny.